نوشته‌ها

آشنایی با تیراندازی F-Class

آشنایی با تیراندازی F-Class

پایه گذار رشته تیراندازی F-class ، تیرانداز کانادایی آقای George Farquharson (کلمه F در F-class برگرفته از نام خانوادگی ایشان می باشد) است، که در دهه ی ۹۰ میلادی به معرفی و ترویج این رشته از تیراندازی اقدام نمود. ایده ی آقای فارکورسن برای استفاده از رست و دوربین در مسابقه برای جذب بیشتر تیراندازان لانگ رنج بوده که آشنایی بیشتری با دوربین، رست و کیسه های شن (سندبگ) نسبت به شکاف درجه، اسلینگ (Sling) و جلیقه های رایج در مسابقات سنتی تفنگ های High Power داشتند (سلاح هایی با انرژی دهانه ی بیشتر از ۲۰۰۰ فوت بر پاوند ، سلاح High Power محسوب می شود).

در سال ۲۰۰۵ این رشته رسماً وارد مسابقاتNRA ( اتحادیه ملی سلاح های رایفل آمریکا) گردید. مدیر سابق بخش NRA High Power Rife ، خانم Janet Raab  در این زمینه می گوید : ” تیراندازی F-Class به دلیل چالش هایی که در قالبی نسبتاً ساده و مفرح برای تیراندازان لانگ رنج فراهم می کند، بیشترین سرعت رشد را بین کلاسهای مختلف مسابقات High Power دارد.”

اصول تیراندازی F-Class

رقابت های F-class در فواصل ۳۰۰ تا ۱۰۰۰ یارد و فقط در حالت درازکش (Prone) برگزار می گردند. این رشته شامل دو ماده (کلاس) مسابقاتی F/TR(F-Target Rifle) و F-Open می باشد. 

در کلاس F/TR ، تنها سلاح های کالیبر ۲۲۳ رمینگتون و ۳۰۸ وینچستر (.۲۲۳ Rem و .۳۰۸ Win) مجاز بوده و استفاده از دوپایه ( نه رست های قابل تنظیم جلو) و ریربگ به عنوان رست عقب (ریربگ به کیسه شنی که برای قرارگیری با ثبات انتهای سلاح استفاده می کنند، گفته می شود) مجاز می باشد. حداکثر وزن مجاز برای سلاح با تمامی متعلقات ( دوربین ، دوپایه و … ) ۱۸٫۱۸ پاوند ( ۸٫۲۴۵ کیلوگرم) می باشد.

در کلاس F-Open استفاده از سلاح هایی با هر کالیبر تا حداکثر ۰٫۳۵ (۸٫۸۷ میلیمتر) ، و وزن ۲۲ پاوند ( ده کیلوگرم) مجاز است. عرض بخش جلویی قنداق (بخشی که بر روی رست قرار می گیرد) حداکثر تا سه اینچ مجاز می باشد. می توان از رست قابل تنظیم جلو (با سه پایه) و ریربگ استفاده نمود. استفاده از مازل بریک در هیچ یک از این دو کلاس مجاز نمی باشد.

آشنایی با تیراندازی F-Class

گاهی تیراندازان F-class را می بینیم که در رقابت های Palma و لانگ رنج نیز شرکت می کنند. هر چند که رقابت های مختص F-class مانند U.S. NRA F-Class National Championships نیز برگزار می گردند.

اغلب رقابت های F-class ، در بردارنده ی یک راند ( یا تعداد بیشتر) ۱۰ تا ۲۰ شلیک، در فواصل ۴۰۰ تا ۱۰۰۰ یارد می باشند. گاهی هم همانند رقابت های Palma برگزار می گردند که شامل سه راند با ۱۵ شلیک رکورد ( با ثبت امتیاز) در هر یک از فواصل ۸۰۰ ، ۹۰۰ و ۱۰۰۰ یارد می باشند.

تارگت های مورد استفاده

در اوایل پیدایش F-class ، تیراندازان این رشته از تارگت های استاندارد NRA MR (mid-range) و NRA LR (long-range) استفاده می کردند. اما به مرور مشخص شد که حلقه ی امتیازی X با اندازه ۱ MOA و حلقه ی امتیازی ۱۰ با اندازه ۲ MOA در این تارگت ها ، برای بسیاری از تیراندازان زبده، آسان می باشند. بدین ترتیب از سال ۲۰۰۷ ، اهداف جدید MR-FC و LR-FC ، با قطر حلقه ی امتیازی X با اندازه ی ۰٫۵ MOA و حلقه ی امتیازی ۱۰ با اندازه ی ۱ MOA ، رسماً به کار گرفته شد. البته ابعاد کلی و رنگ اهداف تغییری پیدا نکردند.

آشنایی با تیراندازی F-Class

 

شرکت در مسابقات F-Class

شرکت در این رقابت ها و مهم تر از آن “لذت بردن” از این ورزش، هیچ لزومی به هزینه های گزاف برای خرید سلاح تارگت ندارد. برای کلاس F/TR ، هر سلاحی با کالیبر ۲۲۳ رمینگتون و ۳۰۸ وینچستر با دقت قابل قبول و لوله ی ۲۴ اینچ یا بلندتر ، جوابگو خواهد بود.

بسیاری از تیراندازان از سلاح های معمول، ساخت کمپانی های Remington ، Ruger ، Savage یا Winchester با لوله های سنگین ، برای رقابت در این رشته استفاده می کنند. قیمت این سلاح ها معمولاً حدود هزار دلار یا کمتر بوده و قابلیت کسب گروه تیر ۱ MOA در ۱۰۰۰ یارد با مهمات خوب را دارا می باشند.

آشنایی با تیراندازی F-Class

سلاح های سفارشی F-class معمولاً ترکیبی از یک اکشن (به مجموعه قسمت های هر سلاح که کار بارگزاری فشنگ، آتش و خروج پوکه را انجام می دهند، اکشن گفته می شود. به عبارتی همان کپ و گلنگدن) سینگل شات – بدون خشاب ، یک لوله ی مچ گرید با طول ۲۸ تا ۳۲ اینچ و ماشه ی قابل تنظیم از ۱۲ تا ۳۲ اونس (حدودا از ۳۵۰ تا ۹۰۰ گرم) به همراه قنداق لمینیت، سنتیک یا آلومینیومی می باشند. قنداق های مخصوص کلاس F-Open معمولاً دارای قسمت جلویی (بچه قنداق) عریض سه اینچی با کف صاف و تخت (برای قرار گیری بهتر روی رست همانند قنداق های بنچ رستی) و قسمت عقبی با کف صاف و موازی با محور مرکزی لوله (Bore Axis) برای کنترل بهتر عقب نشینی (لگد) سلاح می باشند.

آشنایی با تیراندازی F-Class

اغلب سلاح های معمولی ۲۲۳ رمینگتون و ۳۰۸ وینچستر را می توان به راحتی با نصب یک دوپایه، برای کلاس F/TR  بکار برد. برای تبدیل این سلاح ها برای بکارگیری در کلاس F-open نیز می توان از آداپتورهایی مثل آداپتور برند  Sinclair Forend Benchrest Adapter که یک صفه یک اینچی متصل شونده به جلوی قنداق برای ثابت کردن سلاح روی رست جلو می باشد، استفاده کرد. (تیراندازان بنچ رست سالهاست از این مدل آداپتور و صفحات سه اینچی بر روی تفنگ های تارگت استفاده می کنند)

آشنایی با تیراندازی F-Class

کمپانی Savage ، دو مدل تولید انبوه برای F-class شامل Model 12 F/TR با کالیبر ۳۰۸ وینچستر و Model 12 F با کالیبر ۶٫۵-۲۸۴ Norma عرضه کرده است. هر دوی این سلاح ها دارای اکشن سینگل شات، لوله های سنگین و قطور با جنس Stainless Steel و ماشه های قابل تنظیم خاص کمپانی Savage با نام Accu-Triggers  با قبلیت تنظیم از ۱۶ اونس تا ۲ پاوند (۱۷۰ تا ۹۰۰ گرم) می باشند. قنداق Model 12 F دارای بچه قنداق عریض سه اینچی و قسمت عقبی با کف صاف جهت قرار گرفتن بهتر روی سندبگ می باشد. قیمت هر دوی این مدلها نسبتاً مناسب و از ۱۵۳۸ تا ۱۶۴۸ دلار بوده و هر دو با مهمات لود شده، قابلیت دستیابی به دقت ۰٫۵ MOA را دارا می باشند.

 

کالیبر و مهمات

تمام لودهای F-class یک نقطه ی مشترک دارند : همگی از مرمی های هالوپوینت Hollow Point Boat tail    Match Bullets با ضرایب بالستیک بالا استفاده می کنند. ضریب بالستیک به صورت عددی، معمولاً کمتر از ۱٫۰ که بیانگر عملکرد آیرودینامیکی مرمی است، بیان می گردد. هر چه این عدد بالاتر باشد، توان حفظ سرعت مرمی بهتر و افت و انحراف ناشی از باد، کمتر خواهد بود. به صورت کلی، ضریب بالستیک بین ۰٫۴۵ تا ۰٫۵ و یا بالاتر، سرعت دهانه ی حداقل ۲,۶۵۰ fps ( 807 متر بر ثانیه) برای نگه داشتن سرعت مرمی در محدوده ی فراصوت (Supersonic) تا هزار یارد مطلوب می باشد.

آشنایی با تیراندازی F-Class

لودهای F/TR برای .۲۲۳ Rem ، غالباً از مرمی های ۷۵ تا ۹۰ گرین با قطر .۲۲۴ اینچ استفاده می کنند. لودهای ۳۰۸ win ، برای F/TR غالباً از مرمی های ۱۷۵ تا ۲۱۰ گرینی کالیبر ۳۰ بهره می برند.

کالیبرهای رایج در F-Open غالباً طیفی از ۶mm ( مانند ۶mm BR ، ۶XC و .۲۴۳ win ) تا کالیبرهای .۳۰ مگنوم می باشند. یکی از محبوب ترین این کالیبرها .۲۸۴-۶٫۵ می باشد که زمانی به عنوان Wild cat محسوب می شدند. با نک داون Neck down (کم کردن اندازه ی سر پوکه برای یک مرمی با کالیبر کوچک تر) ، پوکه ی کالیبر .۲۸۴ win برای مرمی با قطر .۲۶۴ اینچ ساخته می شود. علت محبوبیت این کالیبر را می توان تنوع زیاد مرمی های کالیبر ۶٫۵mm با ضرایب بالستیک بالا، حجم قابل قبول پوکه برای رساندن سرعت مرمی به محدوده ی ۳۰۰۰ fps و عقب نشینی کمتر سلاح نسبت به کالیبرهای مگنوم دانست. البته نقطه ضعف آن نیز ، کاهش عمر مفید لوله به اندازه ی ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ شلیک می باشد.

عملکرد عالی و طیف وسیع مرمی های با کیفیت با قطر .۲۶۴ اینچ ، موجب محبوبیت دیگر کالیبرهایی همچون Swedish ۶٫۵*۵۵  و .۲۶۰ Rem  و ۶٫۵ Creedmoor هورنادی شده است. مهمات کارخانه ای کالیبر ۶٫۵ Creedmoor با مرمی ۱۴۰ gr A-Max و سرعت دهانه ی حدود ۲۹۰۰ fps  با لوله ی ۳۰ اینچی، قابلیت ایجاد گروپ هایی ۰٫۵ MOA یا حتی کمتر را با یک سلاح تارگت دارا می باشند.

آشنایی با تیراندازی F-Class

دوربین

شاید بتوان گفت، دوربین مورد استفاده در تیراندازی F-Class به اندازه ی خود تفنگ حائز اهمیت می باشد. چرا که برای مورد اصابت قرار دادن هدف، ابتدا باید آن را ببینید.

آشنایی با تیراندازی F-Class

دوربین های رایج و محبوب بین تیراندازان F-Class ، اغلب دوربین های بسیار با کیفیت و با تیوب ۳۰ میلیمتری یا بزرگ تر ، طبلک های مخصوص تیراندازی تارگتینگ با دامنه ی تنظیمات برد (Elevation) حداقل ۴۰ MOA ، رتیکل های مخصوص تیراندازی تارگت و دامنه ی بزرگنمایی ۴٫۵X-14X تا ۱۲X-42X هستند.

 دوربین های نایت فورس و لئوپولد از رایج ترین دوربین های مورد استفاده تیراندازان در مسابقات F-class هستند. البته سایر برندهای با کیفیت نیز برای این منظور مناسب می باشند. دوربین هایی مانند مارچ ، اشمیت و بندر، سایترون ، دلتا و ورتکس از دیگر برندهای مورد استفاده در این رشته هستند.

دوربین هایی با بزرگنمایی ثابت از ۲۰X تا ۴۵X ، همانند دوربین هایی که دربنچ رست استفاده می شوند نیز در تیراندازی F-class قابل استفاده هستند. این دوربین ها معمولا سبک تر از دوربین هایی با زوم متغیر هستند و در شرایطی که برای رساندن وزن سلاح به حد مجاز کلاس به طور مثال F/TR نیاز به حذف موارد اضافه باشد، ترجیح داده می شوند.

آشنایی با تیراندازی F-Class

رست و دوپایه

بسیاری از تیراندازان F/TR از دو پایه های بسیار رایج برند Harris استفاده می کنند. برندهایی همچون Sinclair ، Parker-Hale ، Versa-Pod و SEB Joy-pod از دیگر انتخاب های موجود برای تیراندازان می باشند. برای تیراندازان F-Open ، رست جلو معمولاً به شکل یک رست سه پایه همانند رست SEB در مدل های Mini و Neo ، Caldwell ، Sinclair و … می باشد. رست عقب یا همان ریربگ که در هر دو کلاس مشابه است، غالباً به شکل یک کیسه شن بوده که هر چه سنگین تر و قوام محکم تری داشته باشد، بهتر خواهد بود.

آشنایی با تیراندازی F-Class

با اینکه رست های سه پایه ی جلو بین تیراندازان F-Open بسیار محبوب هستند، هر نوع رست بدون قابلیت تنظیم مکانیکی ، حتی یک پتو یا کاپشن تا شده نیز مجاز می باشد. توجه کنید که استفاده از رست جلو و عقب در F-class ، الزامی نمی باشد و برخی تیراندازان فقط از اسلینگ استفاده می کنند.

آشنایی با تیراندازی F-Class

تجهیزات و لوازم جانبی

رقابت در F-class ، نیازمند یک سلاح دوربین دار با دوپایه یا رست جلو، عینک و گوشی محافظ ، پرچم ایمنی نشان دهنده ی خالی بودن چمبر سلاح، ریربگ و مهمات می باشد. هر چند تجهیزات جانبی دیگری نیز وجود دارند که می توانند کار را برای تیرانداز، ساده تر کنند. همانند زیرانداز برای تیراندازی، دوربین اسپوتینگ، تایمر، بادسنج دستی.

آشنایی با تیراندازی F-Class

ابزار بسیار مفید دیگر، دفتری برای ثبت اطلاعات تیراندازی (logbook) همانند دفترهای کمپانی  F-Class book from Impact Databooks ، برای این منظور می باشد که به تیرانداز اجازه ی طرح ریزی هر شلیک به صورت جداگانه و یا با توجه به شرایط غالب لحظه ی شلیک و متعاقباً پیش بینی محل اصابت را می دهد.

 

 

مهارت های F-Class

علاوه بر اجرای بی نقص اصول پنج گانه ی تیراندازی ( نشانه گیری، حفظ ثبات حین نشانه گیری، کنترل تنفس، ماشه کشی و نگه داشتن ماشه بعد از چکاندن) ، بادخوانی مهم ترین مهارت در تیراندازی F-Class می باشد. بادسنج، پرچم های میدان تیراندازی، سراب (Mirage) و حتی خورده علف های روی زمین میدان، برای خواندن وضعیت باد استفاده می شوند.

آشنایی با تیراندازی F-Class

 با استفاده از جدول بالستیک میزان تنظیمات لازم Windage برای هر مسافتی را بدست آورد. هر چند به دلیل تغییر مکرر سرعت و جهت بادهای جانبی (Cross winds) در ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ یارد و حتی بین دو شلیک متوالی، فقط با تمرین مداوم است که مهارت بادخوانی یک تیرانداز به کمال خود می رسد.

آشنایی با تیراندازی F-Class

اگر به تازگی وارد این رشته شده اید، نگران نباشید! داوران و دیگر تیراندازان شرکت کننده در رقابت ها، تمام مسائل لازم را به شما توضیح خواهند داد تا اولین تجربه ی F-Class شما، تجربه ای بسیار خوب باشد. چنانچه با تیراندازی High Power ( سلاح های ۳۰۸ ، ۲۷۰و … موجود در ایران ) آشنا باشید، به راحتی می توانید خود را با تیراندازی F-Class تطبیق دهید. مطمئن باشید اولین باری که به سمت هدفی بسیار کوچک که هدف قرار دادن آن ناممکن به نظر می رسد، شلیک کرده و گلوله را به مرکز هدف بنشانید، دیگر F-Class را رها نخواهید کرد.

آشنایی با تیراندازی F-Class


ترجمه : دکتر امین کر 

ویرایش و آماده سازی : صادق قرنجیکی 

سراب و مواجهه با آن در تیراندازی بنچ رست

سراب و مواجهه با آن در تیراندازی بنچ رست

پدیده ی سراب و سر و کله زدن با اثرات آن، یکی از دشوارترین و طاقت فرساترین شرایطی است که یک تیرانداز ممکن است در طی یک مسابقه یا تمرین و آزمایش تجهیزات با آن مواجه شود. هر فرد به شکل خاصی سراب را می بیند، از طرفی شرایط یک مسابقه برای هر تیرانداز متفاوت بوده و هر میدان تیراندازی نیز شرایط خاص خود را ایجاب می نماید. سراب ممکن است در تمام طول یک مسابقه وجود داشته باشد و یا اینکه همانند مبحث بادخوانی، شرایط آن در هر لحظه متغیر باشد.

در مواجهه با سراب، همه چیز به کسب تجربه و طرح راهکارهای منطقی بر اساس تجارب و تجهیزات مورد استفاده، برای غلبه بر این پدیده بر می گردد. و هیچ راهکار ساده و آسانی وجود ندارد. در خصوص تجهیزات، به عنوان یکی از مهم ترین فاکتورها، می توان گفت تأثیر متقابلی که هر سلاح و دوربین روی آن، در هر شرایط خاص محیطی و جوی برهم دارند، می تواند خاص خود باشد! دوربین های مورد استفاده در بنچ رست، معمولا بزرگنمایی بالایی دارند { معمولا بزرگنمایی ۳۶ برابر یا بالاتر} که این موضوع هم مزایا و هم معایب خاص خود { در مواجهه با پدیده ی سراب} را دارند. داشتن راهکار مناسب برای مواجهه احتمالی با سراب در طول یک مسابقه، از مواردی است که یک تیرانداز می بایست برای کسب موفقیت های آتی، در نظر داشته باشد.

خوشبختانه در هر دو رشته ی تفنگ ریم فایر و بادی، تعداد زیادی هدف سایتر {قلق} برای استفاده در طی ۲۰ دقیقه، توسط تیرانداز قرار دارد که در مواقعی مانند سراب، برای بررسی نقاط اصابت (POI) کمک کننده می باشند. مشکل اصلی ما محدودیت زمانی ۲۰ دقیقه برای رقابت می باشد که عملاً جایی برای انتظار شرایط مساعد را برای تیرانداز نمی گذارد.

سراب در بدترین حالت خود می تواند به نحوی همانند جریان سریع آب در داخل دوربین به نظر آید و حتی حلقه های امتیازی هم قابل دیدن نبوده و تنها حفره ی نقاط اصابت گلوله دیده شوند!

سراب و تیراندازی بنچ رست 

در مواجهه با سراب و جبران انحراف ناشی از آن نیز، همانند بحث بادخوانی، می بایست روش Aiming off یا همان پیشگیری را بجای کلیک دادن به طبلک سمت (windage) دوربین را مد نظر قرار دهیم. 

 

  1. چرا که در بنچ رست با مسافت های نسبتاً کوتاه سر و کار داریم { بنچ رست ریم فایر و بادی و فواصل ۵۰ و ۲۵ متر}.
  2. رقابت های بنچ رست ریم فایر و بادی، دارای محدودیت زمانی ۲۰ دقیقه می باشند و بنابراین فاکتور “زمان” از پایه های اساسی در بنچ رست محسوب می گردد.
  3. و دلیل دیگر اینکه، شرایط {میدان و محیط} در هر لحظه می تواند تغییر کند.

تجارب و یادداشت برداری های دقیق از تیراندازی در سراب، تیرانداز را قادر خواهد ساخت تا با استفاده از آنها و بر اساس تئوری های مطرح شده در این مقاله، که به صورت اختصاصی برای بنچ رست ریم فایر و بادی تدوین شده است، پیشگیری لازم برای جبران انحراف حاصل از سراب را تعیین و اعمال کند.  

قاعدتا می توان برای جبران انحراف، از کلیک دادن به طبلک دوربین استفاده کرد. اما تجربه نشان داده است که اینکار پیش از آنکه کمک کننده باشد، می تواند موجب سردرگمی تیرانداز گردد.

در بادخوانی و اعمال پیشگیری لازم برای آن، مؤلفه ی هر باد در راستای ساعت ۳ و ۹ در نظر گرفته می شود {به مقالات بادخوانی رجوع شود}، برای سراب هم می توان همین را گفت. با تقسیم فواصل سیستم ساعت به بازه های زمانی کوچک تر مانند ۱۲:۳۰ ، ۱:۳۰ ، ۲:۳۰ و … می توان پیشگیری دقیق تری انجام داد. { برای اطلاعات بیشتر مقاله یپیشگیری در باد را مطالعه نمایید}

البته قابل تکرار است که : صحبت در این رابطه، معمولاً خیلی ساده تر از انجام آنها می باشد! چرا که تشخیص هر تغییر کوچکی در جهت وزش باد، بخصوص تغییرات مرتبط با سراب، اکثراً دشوار می باشد. البته پدیدار شدن امواج و خطوط ثانویه ی گرما در سراب، که به شکل دور شونده در راستای خط عمود حرکت می کنند، نشانه ای آشکار از وقوع تغییر در جهت باد برای تیرانداز می باشد.

مواجهه با سراب

غلبه بر سراب، به دلایل ذکر شده در زیر چه به لحاظ علمی و چه به لحاظ شرایط فیزیکی تیراندازان، کاری دشوار می باشد.

۱- تیراندازان بنچ رست از بادنماها به عنوان شاخص نشان دهنده ی سرعت و جهت باد استفاده می کنند. در واقع برای تشخیص اتفاقاتی که بین تیرانداز و هدف رخ می دهد، متکی بر بادنماها هستند. استفاده از بادنماها چیزی است که بسیاری از ما تیراندازان بنچ رست، با آن تمرین و آموزش دیده ایم و به نحوی می توان گفت، با آن خو گرفته ایم. بنابراین کار بدون بادنما، دشوار خواهد بود.

۲- دیدن سراب به قدرت بینایی فرد بستگی دارد و همیشه هم دیدن آن ساده نیست. سراب اغلب به عنوان “بادی که نمی توانید آن را ببینید”، توصیف می گردد. برای دیدن سراب به دنبال امواجی هستیم که موجب تغییر یا انحراف تصویر هدف در لنز دوربین مان می شود. در صورت دیدن چنین چیزی در یک دوربین با بزرگنمایی بالا، تیرانداز قادر خواهد بود تا سرعت و جهت باد را بر اساس آن تخمین بزند.

۳- شاخص هایی که بادنماها در شرایط سراب در اختیارمان قرار می دهند، همچنان مهم خواهند بود. اما برقراری ارتباط بین داده های بادنماها و سراب ممکن است دشوار باشد. در اینجا سؤال این است که کدام یک از این دو ، تأثیر بیشتری خواهند داشت؟

۴- در نظر داشته باشید که سردرگمی و ناتوانی در مواجهه با سراب، می تواند تأثیر منفی بر روی عملکردتان داشته باشد. پس سعی کنید به درکی اصولی از سراب برسید و از آن برای دستیابی به دقت بیشتر استفاده کنید. البته  مواجهه ی درست با سراب، به شرایط فیزیکی خود تیرانداز هم بستگی خواهد داشت!

علل ایجاد سراب

در بحث سراب، مسئله ی مهم و اصلی  برای برخی ممکن تنها روش غلبه بر آن باشد و نه علل ایجاد آن. البته می توان با جزییات تمام و بر اساس ریاضیات و قوانین فیزیکی به توضیح علل ایجاد سراب و فشار هوای گرم و سرد و شکست پرتوهای نور با عبور از هوای گرم و رقیق و ورود به هوای سرد و با چگالی بالا، بپردازیم. اما تنها نکاتی که در این رابطه، دانستن آنها مهم است، مواردی است که در ادامه می آیند :

– چنانچه زمین و هوای اطراف آن، گرم تر از لایه های بالاتر هوا باشند، پرتوهای نور شکسته و به بیان بهتر به سمت بالا منعکس گشته و موجب جابجایی تصویری می شود که توسط تیرانداز در دوربین دیده می شود.

-چنانچه زمین و هوای اطراف آن، سردتر از لایه های بالاتر هوا باشند، پرتوهای نور شکسته و بیان بهتر به سمت پایین منعکس گشته و موجب جابجایی تصویری می شود که توسط تیرانداز مشاهده می شود.

بنابراین می توان گفت در مواجهه با پدیده ی سراب، در واقع با مفهوم کلمه سراب سر و کار نداریم. آنچه با آن سر و کار داریم، امواج گرما و انعکاس پرتوهای نوری است که در جریان عبور از لایه های هوا با چگالی و سرعت های متفاوت شکسته می شوند. امواج گرما با چشم غیر مسلح و صد البته در یک دوربین با بزرگنمایی بالا، قابل رؤیت هستند. بنابراین شرایط سراب، الزماً شرایطی نامساعد محسوب نمی شود، چرا که می تواند اطلاعاتی بسیار قابل اعتماد از تغییر در شرایط باد را در اختیار تیرانداز قرار دهد.

سراب و مواجهه با آن در تیراندازی بنچ رست

یک دوربین با بزرگنمایی بالا، قطعاً می تواند حرکات این امواج را نشان دهد. هر وقت در مورد اطلاعات حاصل از بادنماها دچار شک و تردید شدید، بر اساس سراب شلیک کنید! تصویر بالا نشان دهنده ی سرابی می باشد که موجب جابجایی تصویر مشاهده شده توسط تیرانداز، بالاتر از مکانی که واقعاً هست، می گردد. در این مورد، جبران انحراف حاصل، به صورت پیشگیری به پایین خواهد بود.

 

دسته بندی سراب

در اینجا به تقسیم بندی شدت سراب به سه دسته اصلی و جهت سراب به چهار کلاس می پردازیم. اصولی که ذکر خواهند شد، برگرفته از مقاله ای عالی از وبسایت www. southtexas.org مرکز آموزش تیراندازی South Texas Marksmanship Training Center می باشند. مطالب مذکور در این مقاله، مخصوص تیراندازی بنچ رست تفنگ ریم فایر و بادی نگارش شده است. چنانچه در این مطلب، عبارات و جملات بحث اصلی تغییر داده شده یا به صورتی دیگر جهت انتقال بهتر مفهوم اصلی، بیان شده است، عذرخواهی می کنم. اما اصول اصلی مطالب و گفتگو به خوبی و به صورت کاملاً منطقی بیان شده است.

بیایید سراب را بر اساس شدت آن، به سه دسته ی اصلی تقسیم کنیم. همانطور که در دیاگرام زیر می بینید، هر یک از این سه دسته، به لحاظ نحوه ی دیده شدن امواج گرما، ظاهر خاص خود را در دوربین دارند ( این نکته را نیز در نظر داشته باشید که تیراندازان بنچ رست، تمایل به استفاده از دوربین هایی با بزرگنمایی بالا دارند).

انواع سراب ( بر حسب شدت)

سراب خفیف : اغلب در روزهای خنک و شاید کمی ابری که میزان کمتری از نور خورشید وجود دارد، پدیدار می گردد. در این حالت، نور خورشید به اندازه ی کافی زمین را گرم نمی کند و سرابی که در دوربین مشاهده می شود، مجموعه ای از خطوط بسیار نازک و محو می باشند. بنابراین اعواج ایجاد شده در تصویر هدف نیز کمتر خواهد بود ( حداقل اعواج تصویر). این نوع سراب، برای تشخیص تغییرات بسیار اندک در وضعیت باد که نیازمند اعمال تنظیمات جزیی برای جبران انحراف افقی هستند، بسیار کمک کننده می باشد.

میزان انحراف حاصل و جبران آن برای این نوع سراب، عملاً قابل چشم پوشی است.

سراب ملایم : این نوع سراب در روزهایی با شرایط جوی مساعد، با دمای بین ۲۱ تا ۲۴ درجه ی سلسیوس و رطوبت ۴۵ تا ۵۵ درصد پدیدار می شود. سراب در این حالت، به آسانی در دوربین و به صورت امواجی با خطوط کاملاً واضح دیده می شود. اعواج تصویر هدف در این نوع سراب، شروع به پدیدار شدن می کند. هر تغییر محسوس در سرعت باد، نیازمند اعمال اصلاحات برای سراب نیز خواهد بود. این نوع سراب برای تشخیص تغییرات در وضعیت باد و تعیین و اعمال پیشگیری لازم برای جبران انحراف افقی، بسیار کمک کننده می باشد.

سراب سنگین: این نوع سراب در روزهای گرم که دمای هوا به بالای ۲۵ درجه سلسیوس می رسد، دیده می شود. ( با رطوبت بالای ۶۰ درصد). امواج گرمایی مشاهد شده در دوربین به صورت قابل توجهی ضخیم تر و صیال تر به نظر می رسند. اعواج حاصل در تصویر هدف می تواند بسیار زیاد بوده و بسته به سرعت باد، نیازمند اعمال اصلاحاتی به اندازه ی حدوداً ۶ تا ۲۱٫۸ میلیمتر در ۵۰ متر، برای جبران انحراف حاصل باشد. هر تغییر در سرعت باد، نیازمند اعمال اصلاحات متناسب با تغییر رخ داده، توسط تیرانداز خواهد بود.

سراب و مواجهه با آن در تیراندازی بنچ رست

 

کلاس های متفاوت سراب برای شدت های مختلف

علاوه بر سه دسته ی ذکر شده در بالا برای طبقه بندی انوع سراب (بر حسب شدت)، چهار کلاس متمایز از سراب در هر کدام از این سه دسته ( سراب خفیف، ملایم و سنگین) نیز وجود دارند. بنابراین حداقل ۲۵ وضعیت برای سراب خواهیم داشت که تیرانداز می تواند برای تشخیص تغییرات باد بکار ببرد.

وزش باد، امواج گرمای حاصل از سراب را به صورت عمودی، مورب یا به صورت جانبی (افقی) در اطراف هدف حرکت می دهد. میزان انحراف ( زاویه) خطوط این امواج از راستای عمود، بستگی به سرعت باد ناهمسو Cross wind (صفر تا دوازه مایل بر ساعت) خواهد داشت ( مؤلفه ی افقی باد در راستای ساعت ۳ یا ۹ ).

بر اساس کلاس بندی انجام شده برای سراب، در اینجا می توان سرعت باد را از صفر تا ۱۲ مایل بر ساعت تعیین کرد. همانند تیراندازی در باد شدید، در مورد سراب نیز با افزایش سرعت باد، جبران انحراف حاصل دشوارتر می گردد.

سراب عمودی Boiling Mirage

در این کلاس از سراب، حرکت عمودی خطوط امواج گرما، با وضعیت بادی کالم و یا باد ساعت ۶ یا ۱۲ داریم. این کلاس از سراب نیازمند پیشگیری تیرانداز به سمت پایین، برای اصابت ۱۰X خواهد بود. تیرانداز برای تعیین میزان پیشگیری مورد نیاز، می بایست دسته بندی سراب بر اساس شدت آن (سراب خفیف، ملایم و سنگین) را نیز تعیین کند. در سراب عمودی، امواج گرمای برخاسته ممکن است دچار نوساناتی به چپ یا راست شوند که این امر می تواند نشان دهنده ی لزوم اعمال اصلاحات در راستای افقی (علاوه بر راستای عمودی) باشد. کلید اصلی این موضوع، کسب تجربه است! میزان پیشگیری به چپ یا راست، در صورت وقوع این نوسانات در این کلاس از سراب می تواند سه تا پنج میلی متر باشد.

سراب و مواجهه با آن در تیراندازی بنچ رست

 

سراب آهسته Slow Mirage

این نوع سراب، دومین کلاس سراب است و زمانی پدیدار می شود که جریانی خفیف از هوا، با سرعت ۱-۳ mph از جهت ساعت ۳ یا ۹ بوزد. خطوط امواج گرما، با کلی زاویه از خط عمود در اطراف هدف دیده می شوند که از جهت ساعت ۷ به ۱ و یا ۵ به ۱۱ حرکت می کنند.

جابجایی این هدف در این کلاس از سراب، نیازمند جبران در هر دو راستای افقی و عمودی خواهد بود. برای جبران انحراف عمودی، همانند سراب عمودی (Boiling)، مرکز رتیکل قدری پایین تر نگه داشته می شود. جبران انحراف افقی نیز نیازمند نگه داشتن مرکز رتیکل « به سمت وزش باد » ، علاوه بر پیشگیری لازم برای دریفت باد خواهد بود.

سراب و مواجهه با آن در تیراندازی بنچ رست

از آنجاییکه خطوط امواج گرما در سراب، آهسته از ساعت ۷ به ۱ و یا ۵ به ۱۱ حرکت می کنند، زاویه ای به اندازه ی ۳۰ درجه، با راستای عمودی تشکیل می دهند. با توجه به این موضوع، مقادیر این انحرافات (عمودی، افقی و انحراف کلی مشاهده شده) را می توان بر اساس مثلثات، به صورت زیر محاسبه کرد :

P = انحراف کلی مشاهده شده

V = انحراف عمودی

H = انحراف افقی

پس داریم :

V = D Cos (30°) = ۰٫۸۷ * D = 12.7mm at 50m

و

H = D Sin (30°) = ۰٫۵۰ * D = 7.3mm at 50m

البته می بایست اعداد بالا را به عنوان تخمینی منطقی برای تفنگ ریم فایر و بادی قلمداد کرد و نه مقادیری مطلق! { توضیح متجرم : محاسبات و اعداد بالا ، با توجه به جدول MOA همین مقاله، مربوط به سراب ملایم آهسته می باشند}.

 

سراب متوسط ( Medium Mirage )

دومین کلاس از بین انواع سراب، سراب متوسط می باشد. این نوع سراب زمانی پدیدار می شود که سرعت باد به صورت نسیمی ملایم، به ۴-۷mps در راستای ساعت ۳ یا ۹ برسد. در این حالت زاویه ی خطوط امواج گرما با راستای عمود افزایش پیدا کرده و جهت حرکت آنها از ساعت ۸ به ۲ یا ۴ به ۱۰ خواهد بود. سراب متوسط نیز نیازمند جبران انحراف در هر دو راستای عمودی و افقی و البته مقادیری متفاوت از سراب آهسته خواهد بود. به دلیل افزایش زاویه ی خطوط امواج گرما، از ۳۰ درجه به ۶۰ درجه، خواهیم داشت :

V = D Cos (60°) = ۰٫۵۰ * D = 7.3mm at 50m

و

H = D Sin (60°) = ۰٫۸۷ * D = 12.7mm at 50m

در اینجا نیز می بایست اعداد بالا را به عنوان تخمینی منطقی برای تفنگ ریم فایر و بادی قلمداد کرد. ( برای درک بهتر، رجوع شود به مبحث استفاده از بادنماها، قسمت ارزش های باد)

با رجوع به کلاس ۵۰ متر ریم فایر و در نظر گرفتن ۲۱٫۸ میلیمتر انحراف کلی حاصل از سراب سنگین ، می توان گفت، میزان انحراف عمودی ناشی از سراب سنگین-متوسط می تواند تا ۰٫۷۵ MOA معادل ۱۰٫۹mm و انحراف افقی تا ۱٫۳۱ MOA معادل۱۹٫۱mm باشد. بنابراین پیشگیری به سمت پایین بوده و مقدار مورد نیاز برای جبران انحراف افقی، به میزان پیشگیری لازم جهت جبران دریفت باد، افزوده می شود.

{توضیح مترجم : در مقاله ی اصلی به این صورت بیان شده، تجربه نشان داده است که میزان انحراف کلی حاصل از سراب سنگین، حدود ۱۵ MOA می باشد، پیشگیری عمودی لازم برای سراب سنگین – آهسته ۱٫۳۱ MOA و به عبارتی ۱٫۲۵ MOA می باشد. میزان پیشگیری افقی لازم نیز ۰٫۷۵ MOA – ¾ می باشد. این اعداد برای سراب سنگین- متوسط به صورت پیشگیری عمودی ۰٫۷۵ MOA و پیشگیری افقی ۱٫۲۵ MOA خواهد بود}

 

سراب و مواجهه با آن در تیراندازی بنچ رست

 

سراب سریع Fast Mirage

چهارمین کلاس سراب، سراب سریع است و زمانی دیده می شود که سرعت باد به ۸-۱۲mph در راستای ساعت ۳ یا ۹ برسد. خطوط امواج گرما تنها به صورت افقی در اطراف هدف حرکت می کنند و جابجایی تصویر حاصل نیز فقط در راستای افقی خواهد بود.بنابراین سراب سریع، تنها نیازمند جبران انحراف در راستای افقی می باشد. سرعت باد بالاتر از ۱۲ مایل بر ساعت، به صورت امواج کشیده و نازک دیده می شوند که شروع به پدیدار شدن در بین خطوط امواج اصلی سراب می کنند.

سراب و مواجهه با آن در تیراندازی بنچ رست

 

 


تأثیر سراب در ۵۰ متر ریم فایر

یک سراب سنگین را در طول یک مسابقه در نظر بگیرید. در ابتدا باد با سرعت ۱-۳mph (سراب سنگین-آهسته) شروع به وزیدن می کند و به ۴-۷mph (سراب سنگین-متوسط) می رسد. میزان اصلاحات لازم برای جبران انحراف عمودی حاصل از سراب سنگین-آهسته، معادل ۱٫۲۵ MOA برابر با ۱۸٫۲ mm و برای جبران انحراف افقی ۰٫۷۵ MOA برابر ۱۰٫۹ mm خواهد بود. با افزایش سرعت باد در طول مسابقه، تصویر سراب از سراب سنگین-آهسته به سنگین-متوسط در می آید که در این صورت برای جبران انحراف افقی سراب سنگین-متوسط می بایست ۰٫۵ MOA معادل ۷٫۳ mm به میزان پیشگیری افقی که برای سراب سنگین-آهسته انجام داده بودیم، اضافه کنیم تا به میزان مجموع ۱٫۲۵ MOA برسد. برای تعیین پیشگیری عمودی نیز به همین شکل عمل می کنیم.

تصویر حاصل که نشان دهنده ی (سراب سنگین- متوسط) تنها ۰٫۷۵ MOA ، انحراف عمودی می باشد. پس مرکز رتیکل را به اندازه ی ۰٫۵ MOA بالاتر از حالت قبل نگه می داریم. همانطور که می بینید، تبحر در این امر نیازمند تمرینات ذهنی توسط تیرانداز نیز می باشد.

 

تأثیر سراب در ۲۵ متر تفنگ بادی

اثر یک سراب سنگین را در طول یک مسابقه در نظر بگیرید. در ابتدا باد با سرعت ۱-۳ mph (سراب سینگین-آهسته) شروع به وزیدن می کند و به ۴-۷mph (سراب سنگین-متوسط) می رسد. در سراب آهسته، میزان پیشگیری لازم برای جبران انحراف عمودی ۱٫۲۵ MOA معادل ۹٫۱ mm و برای جبران انحراف افقی ۰٫۷۵ MOA معادل ۵٫۵ mm خواهد بود. با توجه به افزایش سرعت باد در طول مسابقه، سراب سنگین-آهسته به سراب سنگین-متوسط تبدیل می شود. در این صورت برای جبران انحراف افقی سراب متوسط-سنگین می بایست ۰٫۵ MOA معادل ۳٫۶ mm به میزان پیشگیری افقی سراب سنگین-آهسته اضافه کنیم تا مجموع ۱٫۲۵ MOA حاصل شود.

درخصوص تعیین پیشگیری عمودی هم به همین شکل عمل می کنیم. در واقع در سراب سنگین-آهسته، مرکز رتیکل ۱٫۲۵ MOA معادل ۹٫۱ mm ، پایین تر نگاه داشته می شود. اما با افزایش سرعت باد به ۴-۷mph ، تصویر حاصل نشان دهنده ی تنها ۰٫۷۵ MOA معادل ۵٫۵ mm انحراف عمودی می باشد. بنابراین رتیکل را به اندازه ی ۰٫۵ MOA معادل ۳٫۶ mm بالاتر از حالت قبل می آوریم.

همانند اطلاعات قبلی، این اعداد نیز “تخمین های منطقی” هستند که البته می توانند پایه و اساس خوبی برای شروع جمع آوری اطلاعات دقیق تر باشند. این نکته را نیز مد نظر داشته باشید که اکثر تحقیقات در خصوص سراب، توسط سلاح های سنترفایر و در فواصل دور انجام شده اند.

 

 

فاکتورهای اصلاح

جدول زیر نشان دهنده ی فاکتورهای اصلاح برای جبران انحراف تصویر حاصل از سراب بر حسب MOA می باشد که می تواند برای هر تیراندازی کمک کننده باشد. البته در نظر داشته باشید که “شدت” سراب رؤیت شده می تواند بسته به بینایی فرد، متفاوت باشد. بنابراین پیشگیری انجام شده نیز متفاوت خواهد بود. این جدول برگرفته از مقاله ای است که پیش تر مطرح کردیم و حاصل اطلاعات جمع آوری شده از تیراندازان باتجربه می باشد. تمام اعداد مذکور نیز “تضمین هایی” نسبتاً دقیق هستند که می بایست بسته به جغرافیای محل تیراندازی و بینایی تیرانداز تعدیل گردند.

سراب و مواجهه با آن در تیراندازی بنچ رست

در انتها به خاطر داشته باشید :

سه دسته ی سراب = مرتبط با چگالی امواج گرما = تعیین دسته ی سراب متوسط مشاهده ی چگالی خطوط سراب (نازک، معمولی، ضخیم)

چهار کلاس سراب : مرتبط با سرعت زاویه ی سراب = تعیین کلاس سراب متوسط مشاهده ی جهت و زاویه ی حرکت خطوط سراب

سراب و مواجهه با آن در تیراندازی بنچ رست

 


تمرین هایی برای مواجهه با سراب

تمرین ۱

ایجاد سراب مصنوعی

این کار می توان با تعبیه ی یک منبع حرارت در زیر هدف که هوای گرم حاصل از آن با ارتفاع گرفتن، خنک تر می شود، انجام داد. یک راه ساده برای انجام اینکار ( البته اگر شرایط و قوانین میدان تیراندازی اجازه دهد) استفاده از یک صفحه ی فلزی بر روی یک شمع کوچک می باشد.

سراب و مواجهه با آن در تیراندازی بنچ رست

تمرین ۲

تخمین میزان پیشگیری

با استفاده از چارت MOA ، به تخمین میزان پیشگیری لازم برای جبران انحراف ناشی از کلاس های مختلف سراب،  برای ۲۵ متر تفنگ بادی بپردازید.

تمرین ۳

یادداشت برداری شخصی برای دسته بندی سراب

در طول تمرینات تیراندازی ، مشاهدات خود را از الگوهای سراب در یک دفترچه ثبت کنید. کلاس های سراب را می توانید با رسم خطوط مواج و دسته بندی آن را نیز با حروف H ، I ، L ( مخفف های L:Light, I:Intermediate , H:Heavy) نشان دهید.

 

ابزار کمکی برای کاهش تأثیر سراب

شیلد سراب Mirage Shield

این شیلد یا صفحه در واقع نواری است که در طول لوله و بر روی آن قرار می گیرد و معمولاً شکلی مقعر دارد که موجب انعکاس امواج حرارت برخاسته از لوله می گردد و بنابراین مانع از تداخل این امواج با تصویر رؤیت شده در دوربین می گردد.

سراب و مواجهه با آن در تیراندازی بنچ رست

سراب و مواجهه با آن در تیراندازی بنچ رست

بوسترهای اپتیکال Optical Booster

این ابزار از پلیمر های خاصی ساخته می شوند که طبق گفته ی سازنده، اول موجب کاهش تأثیر سراب در جابجایی تصویر هدف می گردد، دوم اینکه به تیرانداز امکان دیدن بهتر امواج گرمای حاصل از سراب را می دهد. ( تا برای تخمین بهتر و دقیق تر سرعت و جهت باد استفاده شود). سوم اینکه در طی سراب ، تفاوت چگالی لایه های هوا را بهتر نشان دهد. همچنین بوسترهای اپتیکال میزان زوم را نیز به صورت قابل توجهی افزایش می دهند.

سراب و مواجهه با آن در تیراندازی بنچ رست

سراب و مواجهه با آن در تیراندازی بنچ رست

لنز شید Scope Lens Shade

کار اصلی این ابزار، محافظت در برابر انعاس شدید نور خورشید می باشد (همان سان شید Sun Shade سر دهانه لنز شی دوربین ها). اما می توان به صورت سفارشی و یا با اتصال چند لنز شید به یکدیگر ، طول خاصی از آن را ایجاد کرد تا به شکلی دیگر کار شیلدهای میراژ را انجام دهد.


نویسنده : کارل بوسول 

ترجمه : دکتر امین کر 

ویرایش : صادق قرنجیکی 

بادنمای گوی دار

ویژگیهای بادنمای بنچ رست

این مقاله ترجمه ای از نوشتار آقای Rich Graham از تیراندازان موفق بنچ رست سنترفایر می باشد. در مقالات قبلی مرتبط با بادنما و استفاده از این ابزار مهم تیراندازی بنچ رست، به خصوصیات کلی بادنما، مهارت های استفاده از بادنما و همینطور تجربیات بادخوانی در تفنگ بادی و ریم فایر پرداختیم. در این مقاله نیز به خصوصیات یک بادنمای مناسب برای بنچ رست، اجزای مختلف آن، چیدمان و نحوه ی بکارگیری بادنما پرداخته شده است. آشنایی با دیدگاه های مختلف از یک موضوع می تواند به ما در رسیدن به یک تکنیک و استراتژی شخصی برای انتخاب بادنما و تکنیک بادخوانی کمک کننده باشد. آقای ریک گراهام سعی کرده تا ویژگیهای بادنما را از نظر تجربیات خود بیان کند. 

درباره نویسنده Rich Graham

من در طول ۱۵ سال گذشته، در حال طراحی، ساخت و عرضه ی بادنماهای بنچ رست (Graham Wind Flags) بوده ام، بر اساس تجاربی که در این مدت کسب کرده ام، نظرات قابل استنادی در خصوص ویژگیهای یک بادنمای خوب ارائه نموده ام. با این حال بهتر است بگویم که خود را در هیچ زمینه ای، متخصص نمی دانم. در بنچ رست برای انجام هر کاری ، راه های مختلفی وجود دارد و مطالب ارایه شده در این مقاله، تنها نقطه نظرات شخصی و نکاتی است که در گذشته برای من کارآمد بوده اند.

نکته ای که تیراندازن تازه کار بنچ رست به سرعت به آن پی می برند، این است که میزان جابجایی گلوله توسط باد، بسیار بیشتر از آن است که تصور می کرده اند. ماهیت و بنیان بنچ رست، تلاش برای کنترل تأثیر باد بر گلوله می باشد که توسط خواندن اطلاعات فراهم شده توسط بادنماها و جبران انحراف حاصل با اعمال اصلاحات لازم در نقطه ی نشانه روی (Aiming Point) ، انجام می گردد تا تمام گلوله ها در یک حفره جای گیرند!

ویژگیهای بادنمای بنچ رست

ویژگی هایی که یک بادنما باید داشته باشد

مهم ترین ویژگی بادنمای بنچ رست، طراحی آن از حیث قابلیت خواندن بادنما می باشد. تفاوت های زیادی در طرح های بادنما وجود دارند که می تواند بر مؤفقیت یک تیرانداز بنچ رست، تاثیرگذار باشند. سالها پیش که برای اولین بار ایده ی ساخت یک بادنما را آغاز کردم، به همراه دوستم Del Bishop ، طرح ها و ایده های خود را رد و بدل می کردیم. Del یک سازنده موفق مرمی (Bullet) بود که البته به حوزه ها و موضوعات دیگر بنچ رست نیز علاقمند بود. 

روزی شانس تیراندازی در یک مسابقه در کنار  Del را پیدا کردم. ( همیشه تیراندازی در کنار Del برایم نکات ارزشمندی دارد). در آن روز ، او آخرین طرح بادنمای خود را آورده و در حدود ۱۵ یاردی جلوی میزها قرار داده بود. این بادنما دارای دو باله و یک ملخ کوچک و بسیار سبک در بخش جلویی و یک روبان از جنس نوارهای بادبانی بود. اولین چیزی که متوجه آن شدیم، حرکت آشفته و سراسیمه بادنما بود که در یک جهت خاص قرار نمی گرفت و سرگردان بود. در واقع قابلیت خوانده شدن نداشت.

بررسی میدانی بادنما

زمانی که برای بررسی بادنما از نزدیک رفتیم، دنباله ی بادنما را جدا کرده و در این زمان بادنما شروع به چرخیدن به دور خود کرد. تنها چیزی که مانع ثبات حرکتی بادنما می شد ، نیروی مقاومت هوا در دنباله ی بادنما بود. علت این موضوع، توزیع وزنی بادنما و محل نقطه ی چرخش (Pivot point) بادنما بود که این توزیع وزنی را  ایجاد می کرد. نقطه ی چرخش بادنمای Del درست در وسط طول کلی بادنما واقع شده بود که موجب می شد تا باد، تأثیر یکسانی در قسمت جلو و عقب بادنما ایجاد کند. این موضوع موجب سرگردان بودن و استقرار نیافتن آن در یک جهت خاص می شد ( البته برخی این حالت سرگردان بادنما را به حساب حساسیت زیاد بادنما می گذارند).

قابلیت خوانش بادنما 

اینجا بود که فهمیدم چه ویژگی به یک بادنما، قابلیت خوانده شدن می بخشد. به صورت خلاصه می توان گفت بادنما می بایست به شکلی باشد که بخش بزرگی از نیروی باد، به قسمت عقب آن وارد شود. در واقع خواندن هر بادنمایی که نقطه ی چرخش آن در میانه ی طول کلی بادنما باشد، دشوار خواهد بود. ترجیح من بادنمایی است که نقطه ی چرخش آن در یک سوم جلویی قرار گرفته باشد. این حالت اهرم فشار قابل توجهی به باد در قسمت عقبی بادنما ( جایی که می بایست) می دهد و موجب می شود بادنما بدون حرکت و چرخش های اضافه و سایر رفتارهای نامناسبی که در برخی طرح ها دیده می شوند، دقیق و به سرعت در جهت وزش باد قرار گیرد. این ویژگی، نقطه ی اشتراک مؤفق ترین طرح های بادنما در بیست سال گذشته می باشد.

پس بار دیگر می توان گفت، قابلیت خوانده شدن بادنما، مهم ترین ویژگی بادنما است که می بایست مد نظر قرار گیرد. با توجه به این نکته چندی از ویژگیهای بادنما که مرتبط با این خصوصیت می باشند را بررسی می کنیم.

ویژگیهای بادنمای بنچ رست

هر رنگ در بادنما، معنی خاصی دارد …

( توضیح : موارد مطرح شده در این بخش در خصوص بادنماهای Graham و ملخ های Daisy شکل است )

  • دیدن رنگ سیاه گوی یا پروانه ی بادنما : باد موافق ساعت ۶
  • دیدن رنگ سفید گوی یا زرد پروانه ی بادنما، باد مخالف ساعت ۱۲
  • دیدن رنگ سبز باله : باد راست به چپ
  • دیدن رنگ نارنجی باله : باد چپ به راست

من ترجیح می دهم که روبان انتهایی بادنما، رنگ صورتی یا زرد داشته باشد تا با رنگ دیگر اجزای بادنما متفاوت باشد.

ویژگیهای بادنمای بنچ رست

قابلیت رؤیت بودن بادنما

امروزه رنگ های بسیار روشن پلاستیکی در دسترس هستند که می توانند برای تیراندازی در رقابت های بنچ رست بسیار مفید واقع شوند.

ویژگیهای بادنمای بنچ رست

شکل باله 

ترجیح من در این مورد، باله های مستطیل شکل است. هر چند ممکن است جذاب به نظر نرسند. اما بهترین کارایی را دارند. در طول سالهای گذشته از اشکال مختلفی برای باله های بادنما استفاده کردم، اما بین تمام این طرح ها، باله های مستطیل شکل، واضح ترین دید را برای بررسی زاویه ای که بادنما نشان می دهد، در اختیارم گذاشته است. خواندن زاویه بادنما با باله هایی که زوایا و منحنی هایی در ساختار خود دارند، ممکن است کمی گیج کننده باشد.

چنانچه باله ی مستطیل شکل با ابعاد کاملی مشاهده می شود، یعنی باد ناهمسوی کامل ( ساعت ۳ یا ۹) داریم. چنانچه نیمی از ابعاد کامل باله مشاهده شود، یعنی باد با ارزش ¾  ( ساعت ۲ به ۷) داریم. بدین ترتیب با نگاهی سریع به شکل و سایز باله و رنگ آن به سرعت می توان به زاویه ی وزش باد و بادهای مخالف یا موافق پی برد.

ویژگیهای بادنمای بنچ رست

 

کدام بهتر است، بادنمای گوی دار یا ملخی؟

تفاوت هایی بین این دو طرح وجود دارد، اما مسئله ی اصلی در این مورد، ترجیح تیرانداز می باشد. در برخی طرح های بادنمای پروانه دار ( ملخی)، دیدن بادهای مؤافق (۸ تا ۴) و مخالف(۲ تا ۱۰) آسان تر می باشد چرا که تیرانداز روبان را در جلوی پروانه یا عقب آن می بیند. هر چند بادنماهای دارای گوی سیاه و سفید هم بخوبی، بادهای موافق و مخالف را نشان می دهند و به نوعی برتری بادنماهای ملخ دار در این مورد را خنثی می کنند! برخی تیراندازان از بادنماهای پروانه ای برای خواندن سرعت باد استفاده می کنند. این حالت اطلاعات خوبی را بخصوص در مورد سرعت بادهای موافق یا مخالف که دیدن روبان دشوارتر است، در اختیار تیرانداز قرار می دهد.

نقش ملخ ها در بادنمای ملخ دار Daisy

در طراحی بادنمای پروانه ای که من دارم، پروانه یا ملخ، نقش نشانگر ثانویه ی سرعت را دارد که اندکی پس از بلند شدن روبان بادنما، شروع به چرخیدن می کند. پس چرخش پروانه یعنی اینکه باد بیشتر از زمانی است که تنها روبان ها بلند شوند. در بادنمای گوی دار تنها یک نشانگر برای سرعت باد وجود دارد و آن روبان می باشد. بادنماهای پروانه ای معمولاً نیروی بیشتری را از باد به خود جذب می کنند و چنانچه پایه های بادنما بخوبی روی زمین تثبیت نشده باشند، ممکن است توسط باد سقوط کنند. (رانده شوند). در حالیکه در بانمای گوی دار، باد تنها حول گوی جریان پیدا می کند و بادنمای گوی دار نیروی قابل توجهی برای رانده شدن می طلبد.

از چه بادنمایی استفاده می کنم ؟ 

من از بادنمای گوی دار استفاده می کنم، بدلیل احساس آرامشی که با نگاه به بادنمای گوی دار به من دست می دهد، آن را ترجیح می دهم! هر چند ممکن است خنده دار به نظر بیاید! اگر یک ست از بادنمای گوی دار را درست در کنار یک ست بادنمای پروانه دار قرار دهید، به نظر خواهد رسید که گویی باد بیشتری بر روی بادنمای پروانه دار جریان دارد! بادنماهای گوی دار به آرامی همراه با باد چرخیده و روبان هایشان افت و خیز می کنند. اما دقیقاً در کنار آنها، بادنماهای پروانه دار را خواهید دید که با همان شرایط بادی، پروانه هایشان به سرعت می چرخند. احساس آرامشی که بادنماهای گوی دار می دهند، برای من ارزشمندتر می باشد. خصوصاً زمانیکه که مسئول میدان اعلام می کند، “یک دقیقه باقیمانده” و تنها یک شلیک باقیمانده داشته باشید!

همانطور که پیش تر گفتم، انتخاب نوع بادنما (ملخی یا گوی دار) بیشتر ترجیح و سلیقه ی تیرانداز است. وقتی به میدان تیراندازی رفتید، نگاهی به هر دو مدل بادنما داشته باشید. هر دوی آنها کارشان را به خوبی انجام می دهند و بستگی به شما دارد که کدامیک را بیشتر می پسندید!

روبان بادنما و جنس آن

امروزه بیشتر تیراندازان از نوارهای نقشه برداری به عنوان روبان بادنما استفاده می کنند. و توصیه ی من نیز همین است. چرا که اگر به نقاط دیگری سفر کنید و با بادنمای شخص دیگری هم تیراندازی کنید، به احتمال زیاد از این نوع نوار برای روبان بادنما استفاده کرده باشد. اگر شما هم به این نوع روبان عادت کرده باشید، این موضوع یک برتری و امتیاز محسوب می شود.

نوارهای نقشه برداری حساسیت بیشتری دارند و جزییات بیشتری را از باد نشان خواهند داد. نوارهای بادبانی (این نوارها که توضیح آن در ابتدای مقاله داده شد، در دو وزن ۷۵/۰ و ۱٫۵ اونسی موجود می باشند که جهت استفاده در بادنما، وزن ۱٫۵ اونسی ترجیح داده می شود) حساسیت کمتری دارند ولی به صورت کنترل شده تری حرکت می کنند. معمولا عرض بزرگ تری دارند و روشن تر هستند، در نتیجه قابلیت دید بهتری به تیرانداز می دهند.

 

محل و فواصل چیدمان بادنماها

شخصاً و به صورت کلی، بادنماها را در فواصل یکسانی از ۱۵ یاردی جلوی میز تا ۱۵ یاردی جلوی اهداف، می چینم. هر چند که هر میدان تیراندازی، ویژگیهای خاص خود را دارد و ممکن است چیدمان خاص خود را بطلبد. در صورت وجود هر انسداد یا دریچه ای که موجب تغییر در جهت باد می شوند، قطعا نیازمند نصب یک بادنما در این محل ها خواهیم بود. در اکثر میادین تیراندازی، خاکریز وجود دارد و از محل هایی است که نیاز به تعبیه ی بادنما برای نشان دادن رفتار باد در اطراف آنها دارند.

وضعیت خاص دیگری که گاهی ممکن است پیش بیاید، وزش باد مؤافق در خطوط تیراندازی است که بخش های پشتی میزها مسدود باشند. در این حالت، بادهای مؤافق با گذر از بخش پشتی و بالای میزها، درست به جلوی آنها سرازیر می شوند. بنابراین بهتر است در این موارد بادنمایی نزدیک تر به میز، برای بررسی این حالت نصب گردد.

همانطور که گفتیم هر میدان، خصوصیات خاص خود را دارد و با توجه به ویژگی های میدان، چیدمان بادنماها را متناسب با آن انجام دهید. در میدانی که برای اولین بار تیراندازی می کنید، نگاه کردن به چیدمان افراد محلی ( تیراندازانی که در آن میدان یا باشگاه تیراندازی می کنند) آن میدان نیز می تواند کمک کننده باشد.

روش های مختلف چیدمان بادنما 

روش های مختلفی برای چیدمان بادنماها وجود دارند، رایج ترین آنها شروع از زیر هدف به سمت میز به صورت یک خط مستقیم می باشد. روش من، چیدن بادنماها در خطی است که از هدف تا سمت چپ میز ادامه دارد تا به این روش، قابلیت دیدن همه ی آنها وجود داشته باشد (توزیع قیفی شکل). همچنین دوست دارم اندکی فاصله ( ارتفاع) به صورت عمودی بین بادنماها وجود داشته باشد که امکان دیدن جداگانه ی هر کدام از بادنماها را داشته باشم.

اما بسیاری از تیراندازان، دقیقاً برعکس عمل می کنند و سعی دارند با هم سطح کردن همه ی بادنماها، تا جاییکه می توانند، بادنماهای قابل رؤیت بیشتری در دوربین داشته باشند. روش های مختلف را امتحان کنید تا روش متناسب با خود را پیدا کنید. اما یکی از قوانینی که می بایست در نظر داشته باشید این است که ارتفاع بادنماها، نباید بلندتر از خطی باشد که لبه ی بالایی میز را با قاعده ی اهداف وصل می کند. چنانچه ارتفاع بادنماها بلندتر از لبه ی میزها باشد، مسئول میدان می تواند بادنمایی که بلندتر است را بر روی زمین بخواباند. بدین ترتیب بادنمایی در آن فاصله نخواهید داشت!

تعداد بادنماها 

رایج ترین تعداد مورد استفاده برای ۱۰۰ یارد، چهار عدد و برای ۲۰۰ یارد، دو عدد اضافه می شود. برخی از تعداد بیشتر و برخی از تعداد کمتری استفاده می کنند. ولی رایج ترین تعداد همین ها هستند. ( توضیح : تعداد گفته شده مربوط به تیراندازی بنچ رست سنترفایر و روش گروه تیر می باشد) 

کدام بادنما مهم تر است ؟

پاسخ مفید و مختصر این سؤال ، “همه ی آنهاست!” گاهی در اینترنت مطالبی می بینم که می گویند، مهم ترین بادنماها، آنهایی است که به میز نزدیک تر هستند. تئوری آنها این است که اگر گلوله در این قسمت منحرف شود، باقی مسیر را با این انحراف ادامه داده و موجب افزایش قابل توجه اندازه گروه تیرها می گردد. از طرفی هم می توان اینگونه گفت که هر چه گلوله به پیش می رود از سرعت آن کاسته می شود و شاید انحراف بیشتری ناشی از باد را متحمل گشته و این موضوع، بادنماهای انتهایی مسیر را مهم تر می سازد. کدام درست است !؟

بنابر تجربه ی من، توجه بیشتر به یک بادنما باعث می شود که تیرانداز از بادنماهای دیگر ضربه بخورد! این موضوع زمانی اتفاق می افتد که تیرانداز یکی از بادنماها را به عنوان بادنمایی که تأثیر بیشتری بر روی نتایج می گذارد، انتخاب و یا بادنمای خاصی را به عنوان بادنمایی که تأثیر خاصی بر روی محل برخورد پرتابه ندارد، انتخاب نماید. تا اینکه همان بادنما تأثیر خود را در زمان تیراندازی بر خلاف نظر تیرانداز بروی نتیجه نشان خواهد داد!

 

چگونه در ۷ دقیقه، یک گروه تیر خوب در باد بگیریم؟

گفتن بایدها و نبایدها در بادخوانی، کاری دشوار است. هر شرایط جوی و آب و هوا، ویژگیهای خاص خود را دارد و تیرانداز باید در زمان تیراندازی، خود را با شرایط وفق دهد. در اینجا برخی از مواردی که بسته به شرایط می توانند کمک کننده باشند را ذکر می کنیم.

به صورت کلی، شلیک های خود را در شرایط مشابه انجام دهید. ( البته گفتن آن ساده تر از انجام دادنش است! منظور شلیک در الگوهای بادی یکسان یا سرعت و جهت و زاویه یکسان باد است). قبل از شروع مسابقه، بادنماها را بررسی کنید و ببینید کدام الگوی باد که برای مدت زمان کافی تداوم دارد، را می توانید برگزینید.

الگوی باد تناوبی 

گاهی وزش باد الگوی تناوبی به خود می گیرد و الگوهای آن تکرار می گردند که می بایست از این حالت استفاده کنید. اگر خوش شانس باشید، شاید بتوانید سه شلیک را قبل از اینکه شرایط باد تغییر کند، انجام دهید. سپس صبر کنید تا همان الگو ، شاید طی دو یا سه دقیقه ی بعدی تکرار گردد و شلیک های باقیمانده را انجام دهید. چنانچه الگوی مد نظرتان طی این زمان برنگردد، از سایتر استفاده کنید تا پیشگیری لازم برای هدایت شلیک های باقیمانده در گروه تیر خود را در شرایط جدید باد بدست آورید.

الگوی باد یکنواخت با تغییر متناوب سرعت 

گاهی شرایطی ایجاد می شود که باد غالباً از یک جهت خاص می وزد و تنها سرعت آن تغییر می کند، می توانید با بلند شدن روبان میزان پیشگیری را بیشتر و با خوابیدن آن، میزان پیشگیری را کمتر کنید. این روش در برخی موارد می تواند بسیار مؤثر واقع شود.

الگوی باد متغیر 

در شرایطی که بادنماها، جهات مختلف را نشان می دهند، کار دشوار می گردد. در شرایط اینچنینی، شلیک به سایترها تقریباً بی معنی می شوند. چرا که شرایط باد، طی زمانیکه از هدف سایتر به هدف امتیازی بازمی گردید، به سرعت تغییر کرده و متفاوت خواهد بود. تنها کاری که می توانید در این شرایط انجام دهید، این است که بهترین حدسی که احساس می کنید جواب خواهد داد را استفاده کنید! باقی کار را به شانس بسپارید.

توجه به بادنماهای رقبا

هیچ وقت از بادنمای تیراندازان میزهای کناری غافل نشوید. چرا که نشان دهنده ی تغییراتی هستند که هنوز به خط تیراندازی شما نرسیده اند. بسیاری مواقع ممکن است برایتان پیش آمده باشد که تا ماشه را می چکانید، یکی از بادنماها شروع به چرخیدن می کند و شلیک شما از گروه تیر منحرف می شود! مواردی اینچنینی با اندکی توجه به بادنماهای تیراندازان کناری، قابل اجتناب و پیشگیری می باشند.

آرام و صبور باشید، به دنبال الگوها در باد بوده و حداکثر استفاده از شرایطی که میدان تیر در اختیارتان گذاشته را داشته باشید.

 

جمع بندی

بادخوانی برای من پیش از آنکه یک علم و مهارت تکنیکی باشد، هنر محسوب می شود که همانند هر هنر دیگری، تنها با تکرار و تمرین بدست می آید. آموختن آن زمان بر بوده گاهی هم ممکن است خسته کننده باشد. اما با مداومت در فرآیند تمرین و یادگیری، مهارت های بادخوانی شما کم کم افزایش خواهد یافت. تا زمانیکه یک روز می بینید که همه چیز در میدان تیراندازی، مطابق با میل تان پیش می رود.

مهم ترین مسئله در این مورد، صرف زمان برای تیراندازی با بادنماها، ترجیحاً در مسابقه و تمام جلسه های تمرینی می باشد( این کار دشوار است ولی برای پیشرفت در تیراندازی شما ضروری است). تیراندازی در مسابقه، راهی برای افزایش تمرکز و سرعت عمل می باشد. تمرین با بادنما به شما کمک می کند تا طی زمان کافی، اطلاعات لازم برای تیراندازی مؤفق را ذخیره کنید و تیرانداز زبده تری شوید.

صبور باشید، به ندرت پیش آمده که تیراندازی همان اول کار، شروع به بردهای متوالی کند! حتی توصیه می کنم نگران برد و باخت هم نباشید. فقط کار کنید و از تیراندازی لذت ببرید و باقی مسائل را به حال خود بگذارید. به یاد داشته باشید هر تیرانداز مؤفق بنچ رست، تجربه ی شکست های زیادی را در دوران ورزشی خود داشته، اما به مسیر خود ادامه داده است.


ترجمه : دکتر امین کر 

ویرایش : صادق قرنجیکی 

point of impact

پیشگیری در بادخوانی بنچ رست

موضوعی که در مبحث استفاده از بادنماها در مقاله ی پرچم های بادنما – مفاهیم پایه و مقاله ی بعدی آن دیاگرام های بادخوانی، بررسی کردیم، پیشگیریهای لازم برای باد در جهت های اصلی (بر اساس اعداد ساعت) بود. در ادامه ی بحث نیز بررسی های تکمیلی این موضوع، پیشگیری در باد در قالب برخی تئوری ها و روش هایی که می توانند برای تیرانداز مفید واقع گردند، خواهیم پرداخت.

این نکته را به خاطر داشته باشید که هیچگاه بادی که کاملا در راستای یکی از جهت های اصلی باشد، نداریم و دیاگرام های موجود نیز نشان دهنده ی نقطه ی اصابت گلوله یا ساچمه در بادهایی است که به صورت تمام و کمال و در راستای یکی از این جهت های اصلی می وزند. از طرفی هم در تمامی میدان های تیراندازی، قضیه به این سادگی نیست!

 

ضریب ارزش باد

حال برخی از روش هایی که در رشته های دیگر تیراندازی به کار می روند را در نظر بگیرید. همانند روش ترسیم زاویه ی وزش باد در قالب سیستم ساعت و قائل شدن ضریب یا فاکتور ارزش باد برای محاسبه میزان جابجایی افقی حاصل از آن. با این روش می توان تخمین ساده ای از میزان پیشگیری لازم در باد را انجام داد که در دیاگرام آن باد کامل (ضریب ارزش ۱ ) بین جهت های ساعت ۸ تا ۱۰ و ۲ تا ۴ (رنگ قرمز)، باد با ضریب ارزش ۰٫۸۷ ، بین ساعات ۱ تا ۲ ، ۱۰ تا ۱۱ ، ۴ تا ۵ و ۷ تا ۸ (رنگ زرد) و باد با ضریب ارزش ۰٫۵ از جهت بین ساعت ۱۱ تا ۱ و ۵ تا ۷ (رنگ سبز) تعریف گردیده است. { منظور از باد مثلا با ارزش ۰٫۵ ، بادی است که میزان جابجایی افقی گلوله ناشی از آن، نصف جابجایی ایجاد شده در باد با سرعت یکسان ولی در جهت ساعت ۳ یا ۹ می باشد}. در این دیاگرام ها بادهای موافق و مخالف (ساعت ۱۲ و ۶ ) به عنوان باد با ضریب ارزش صفر (فاقد مؤلفه ی افقی) در نظر گرفته می شوند که البته می توانند موجب جابجایی عمودی در محل اصابت (POI) گردند.

بنابراین تا اینجای کار می دانیم که :

باد کامل با سرعت ۱۰mph با ضریب ارزش ۱ (ساعت ۳ تا ۹) موجب جابجایی افقی محل اصابت گلوله به میزان ۲۹٫۱ میلی متر خواهد شد. برای بادهایی که با سرعت مشابه از جهات دیگر می وزند، می توان با ضرب کردن میزان جابجایی ناشی از باد کامل  ارزش ۱ ضرب در ارزش باد میزان دریفت افقی حاصل را بدست آورد.

دریفت افقی به میلیمتر = (۱ ، ۰٫۸۷ ، ۰٫۵ ) ضریب ارزش باد * ۲۹٫۱

برای محاسبات دقیق تر می توان از ضرایب ارزش ۰٫۲۵ برای باد از جهت های ساعت ۱۲٫۵ ، ۱۱٫۵ ، ۵٫۵ و ۶٫۵ (به عبارتی باد با زاویه ی ۱۵ درجه از راستای ساعت ۱۲ یا ۶) و ضرب ارزش ۰٫۷۱ برای باد از جهت های ۱٫۵ ، ۴٫۵ ، ۷٫۵ و ۱۰٫۵ ( به عبارتی زاویه ی ۴۵ درجه از راستای ساعت ۱۲ یا ۶ ) استفاده کرد. ضریب ارزش باد با هر زاویه ای را می توان با محاسبه ی سینوس زاویه ی باد با ساعت ۱۲ یا ۶ بدست آورد)

بدین ترتیب از روی دیاگرام های قبلی می توان نقطه ی اصابت (POI) را تخمین زد (پیشگیری در باد). ضرایب ارزش باد به نحوی در نظر گرفته شده اند که تعیین کننده ی میزان جابجایی افقی و پیشگیری مورد نیاز برای آن باشند. میزان جابجایی برای باد کامل (با ضریب ارزش ۱) ، ۱۰۰ درصد می باشد. ولی برای باد با ضریب ارزش مثلا ۰٫۵ ، این میزان ۵۰ درصد جابجایی باد کامل خواهد بود.

این مقادیر بسیار نزدیک به ارزش کلیک های MOA مورد استفاده بر روی دوربین هایمان است. می توان انحراف باد را بر حسب MOA بدست آورده و بسته به نوع تارت های دوربین که حداقل ۱٫۸ MOA توصیه می گردد، با کلیک دادن جبران انحراف باد را انجام داد.هر چند از آنجایی که فقط با مسافت های ۲۵ و ۵۰ متر سر و کار داریم، بهتر است برای ثبت رفتار باد (DOPE:data on previous engagement) از ارزش میلیمتر به عنوان شاخص نشان دهنده ی انحراف عمودی و افقی استفاده کنید.

پیشگیری در بادخوانی بنچ رست


تخمین انحراف گلوله برای پیشگیری در باد

اکثرا اینگونه پنداشته می شود که جریان باد، گلوله یا ساچمه را در جایی بین کمان تراجکتوری منحرف می کند. اما واقعیت این است گلوله یا ساچمه، اندکی پس از خروج از دهانه ی لوله، در جهت باد قرار می گیرند. هر چه باد شدیدتر باشد، زاویه ی انحراف گلوله یا ساچمه بزرگ تر خواهد بود. برآیند جریان هوای ناشی از باد در دماغه ی گلوله (مرکز فشار CP) و نیروی درگ در قاعده ی گلوله ( مرکز ثقل CG)، موجب رانده شدن مرکز ثقل گلوله در جهت باد می گردد. نتیجه ی نهایی همه ی این موارد، انحراف گلوله در جهت باد و به عبارتی همان دریفت باد می باشد. { البته قرارگیری مرکز ثقل و فشار – CG و CP – در ساچمه های سر گنبدی دیابلو، بر خلاف مرمی به این صورت است که مرکز ثقل در جلوی مرکز فشار قرار می گیرد}

پیشگیری در بادخوانی بنچ رست

پیشگیری در بادخوانی بنچ رست

فاکتورهای دیگر موثر در انحراف باد

البته در حین تیراندازی، می بایست فاکتورهایی همانند فشار بارومتریک و دمای هوا را نیز در نظر داشت. نرم افزارهای بالستیک این فاکتورها را محاسبه و اعمال می کنند. البته بهتر است از نرم افزارهای معتبر استفاده گردد. به خاطر داشته باشید که باد ناهمسوی ۱۰ mph (ساعت ۳ یا ۹ ) ، مرمی کالیبر .۲۲  LR را به اندازه ی ۲۵٫۴ میلیمتر در ۵۰ یارد ، در راستای افقی منحرف می کند. اما این میزان در ۵۰ متر، ۲۹٫۱ میلیمتر می باشد. {در مسابقات WRABF ارزش متریک در قوانین استفاده می شود}

چنانچه زمان کافی برای تمرین داشته باشید و مهارت کافی برای خواندن  شرایط خاصی که در هر روز در میدان حاکم باشد را کسب کنید. می توانید بر اساس آنها اصلاحات و پیشگیری های لازم را اتخاذ کنید. میدان تیراندازی در هر روز، شرایط خاص خود را دارد که بسته به دمای هوا می تواند موجب افزایش و یا کاهش سرعت و انرژی دهانه شود. هر چند ممکن است میزان کمی ( مقدار) این تغییرات ( افزایش یا کاهش) قابل توجه نباشد، اما همین مقادیر کم نیز در حدی هستند که بتوانند موجب تغییر اعداد و ارقام در جدول زیر گردند. در کل بخش بزرگی از تیراندازی بنچ رست ریم فایر و بادی، در ارتباط با توجه به شرایط باد و تفسیر آنها در قالب هر دیاگرام یا شاخصی است که تیرانداز از آن استفاده می کند. باد موضوعی است که برای هر تیرانداز، چالشی بزرگ محسوب می گردد. در غیر اینصورت شاهد تعداد زیادی از امتیازات عالی و بی نقص می بودیم.

پیشگیری در بادخوانی بنچ رست
پیشگیری در بادخوانی بنچ رست

استفاده از بادسنج ها در پیشگیری باد

همانطور که قبلا هم گفتیم، بادسنج ها چه انواع ۱۸۰ درجه چه ۳۶۰ درجه، ابزاری بسیار مفید هستند. طرح های جدیدتر این ابزار، همانطور که در تصاویر می بینید، امکان استفاده از آنها در ترکیب با بادنماها، برروی یک پایه را به تیرانداز می دهد. در این حالت، تیرانداز تنها با توجه کردن به یک نقطه، اطلاعات مربوط به هر دو ابزار را بدست آورد. بادسنج های ۱۸۰ درجه از این جهت که اطلاعات مربوط به بادهای کامل (Pure wind) ساعت ۳ و ۹ را در اختیار تیرانداز قرار می دهند، بسیار مفید می باشند. استفاده از این ابزار نسبتا ساده بوده و می توان به نحوی آنها را تنظیم کرد که نشان دهنده ی سرعت باد یا تعداد حلقه های {حلقه های امتیازی هدف} لازم برای پیشگیری باشند. نوک پیکان یا همان عقربه در این ابزار ، در خلاف جهت باد حرکت می کند. {باله و پاندون در مسیر باد حرکت می کنند}

پیشگیری در بادخوانی بنچ رست

 

بخش های مختلف یک بادسنج 

پیشگیری در بادخوانی بنچ رست

 

  • دیاگرام A نشان دهنده ی شرایط بدون باد و با جابجایی بسیار ملایم هوا می باشد. برای این حالت نیازی به پیشگیری و اصلاح در نقطه ی هدف گیری (POA) نمی باشد.
  • دیاگرام B نشان دهنده ی باد ساعت ۹ ، عقربه ی بادسنج بر روی عدد ۱ ، یعنی باد حدودا ۲ mph می باشد که می بایست پیشگیریهای لازم بر این مبنا صورت گیرد.
  • دیاگرام C نشان دهنده ی باد ساعت ۹ ، عقربه ی بادسنج حوالی عدد ۱٫۵ ،  یعنی باد با سرعت ۳٫۴ mph می باشد.
  • دیاگرام D  نشان دهنده ی باد ساعت ۳ ، عقربه بادسنج حوالی عدد ۲٫۵ ، یعنی باد با حدود سرعت ۷-۸ mph می باشد.
  • دیاگرام E هم نشان دهنده ی باد ساعت ۳ ، عقربه ی بادسنج بر روی عدد ۴ می باشد. یعنی باد حدود سرعت ۱۳ mph می باشد. اینجا بهتر است که دست از شلیک بردارید و صبر کنید!

پیشگیری در بادخوانی بنچ رست

مزیت استفاده از بادنمای ترکیبی با بادسنج

تصویر زیر نشان دهنده ی بادنماهایی هستند که در شرایط مسابقه می توانند در ترکیب با بادسنج ها بر روی یک پایه بکار رفته و اطلاعات متعددی از {شرایط}باد را بصورت همزمان در اختیار تیرانداز قرار می دهند.

پیشگیری در بادخوانی بنچ رست

زیر نظر داشتن بادنماهایی که در ترکیب با بادسنج ها بکار رفته اند، ساده تر بوده و بنابراین شانس یک شلیک موفق و دقیق را نیز افزایش می دهد. یکی از جنبه های استفاده از بادنما و بادسنج های سبک تر، سهولت حمل آنها در سفر می باشد. از روی تجارب شخصی خود می توانم بگویم، هر چه سبک تر ، بهتر! خصوصا برای تیراندازانی که برای شرکت در مسابقات مختلف، مجبور به سفر هستند. چرا که پرواز با تجهیزات سنگین تر ، می تواند گران تر تمام شود! تجهیزات سبک تر نیز کار تیرانداز را راه می اندازد و توصیه ی کلی من این است که با هر ابزاری که برای تیراندزای در نظر گرفته اید، چه سبک چه سنگین، به خوبی تمرین کنید.

خواندن الگوهای باد

 

۱- الگوی وزش باد ، نه تنها می تواند در طول ۲۰ دقیقه ی مسابقه، بلکه در هر ثانیه ای تغییر کند. در طول هر مسابقه، یک، دو یا سه الگوی باد که با نگاه کردن به بادنماها به آسانی می توانید تشخیص دهید را انتخاب کنید. تا جایی که می توانید شلیک هایتان را در این الگوها انجام دهید.

۲- زمانیکه تغییری در الگوی باد رخ دهد – حتما این اتفاق خواهد افتاد!- صبر کنید، چرا که تیراندازی همراه با تردید می تواند به ضرر شما تمام شود. پس بهتر است یا برای شلیک منتظر الگویی از باد باشید که قبلاً انتخاب کرده اید، و یا اینکه از شلیک به سایتر استفاده کرده و بر اساس آن تصمیم گیری کرده و پیشگیری لازم را اعمال کنید.  

۳- هر زمان در خصوص “تداوم” یک الگوی خاص دچار تردید شدید، با شلیک به سایترها تصمیم گیری کنید.

۴- شلیک به سایترها ابزاری برای تعیین اثر باد با هر الگوی وزش باد می باشد، پس تا می توانید از آن استفاده کنید.

۵- سعی کنید درکی مناسب از اصل برنولی و اثر ماگنوس داشته باشید.

۶- بخشی از هر رقابت، استفاده از چیزهایی است که با آنها آشنایی دارید، همیشه هدف تان در اولویت اول، “یک شلیک موفق برای امتیاز ۱۰ ایکس” باشد. چرا که این امتیازات هستند که قبل از هر چیزی تعیین کننده می باشند.

۷- تمرین کنید، تمرین کنید و باز هم تمرین کنید! تیراندازی در باد کاری است دشوار که شرایط آن در هر لحظه می تواند دستخوش تغییر گردد. پس در شرایط مختلف بادی تمرین داشته باشید تا “تجربه ی کافی” برای تیراندازی در الگوهای مختلف باد را داشته باشید.

۸- سعی کنید در میدان های مختلف تیراندازی، تجربه کسب کنید تا با انواع الگوها آشنا شوید.

۹- تجارب خود را بعد از تیراندازی در هر میدان و شرایطی، با رسم دیاگرام های خودتان، ثبت کنید تا بتوانید در تیراندازی های بعدی استفاده کنید.

۱۰- موقعیت های مختلف پرچم بادنما و نقاط اصابت مرتبط با آنها حفظ کنید. چرا که سر و کارتان با انواع مختلفی از این موقعیت های بادنماهاست.


مهمات کالیبر LR.22 و انحراف باد

به خاطر داشته باشید که موارد مذکور در رابطه با مهمات ساب سونیک هستند، چرا که اکثر برندهای های مطرح مهمات در تیراندازی ورزشی {بنچ رست یا رشته های ۵۰ متر ISSF} استفاده می شوند، ساب سونیک می باشند. { برای اطلاعات بیشتر به مقالات قبلی پرچم های بادنما مراجعه گردد}

دانستن این موضوع که بسیاری از تیراندازان رقابت های ورزشی کالیبرهای کوچک (Smallbore )، مهمات با سرعت استاندارد را به جای مهمات پرسرعت موجود ترجیح می دهند، ممکن است برای افرادی که با این رقابت ها آشنایی ندارند، عجیب باشد. علت این موضوع مقاومت بیشتر مهمات با سرعت پایین در مقابل انحراف باد می باشد. علیرغم چیزی که در وهله ی اول ممکن است به نظر برسد، انحراف باد تابعی از زمان پرواز گلوله/ساچمه نیست، بلکه تابعی از زمان تأخیر ایجاد شده در پرواز (نسبت به حالت فرضی پرواز در خلاء)، به دلیل مقاومت هوا می باشد.

مهمات استاندارد LR .22

 یک گلوله ی کالیبر LR 22 با سرعت استاندارد ۱۱۴۵ fps در زمانی معادل ۰٫۲۸۷ ثانیه به فاصله ی ۱۰۰ یاردی می رسد. در حالیکه در شرایط خلاء تنها طی ۰٫۲۶۲ ثانیه به این فاصله می رسد. عدد دوم (۰٫۲۶۲) به سادگی و با تقسیم ۳۰۰ فوت ( معادل ۱۰۰ یارد) بر سرعت دهانه (۱۱۴۵ fps) که طی پرواز فرضی در خلاء، در تمام طول مسیر ثابت می ماند، بدست می آید. بنابراین زمان تأخیر ناشی از مقاومت هوا برای مهمات با سرعت استاندارد، ۰٫۰۲۵ ثانیه می باشد.

مهمات پرسرعت کالیبر LR .22 

مهمات پرسرعت با سرعت دهانه ی ۱۳۳۵ fps که در زمانی معادل ۰٫۲۵۹ ثانیه به ۱۰۰ یاردی می رسند، تنها طی زمان ۰٫۲۳۵ ثانیه مسافت مشابه با مهمات استاندارد را در فضای خلاء طی می کنند، این یعنی زمان تأخیری معادل ۰٫۰۳۵ ثانیه و به عبارتی ۳۷ درصد بیشتر از مهمات استاندارد، زمان تأخیر ناشی از مقاومت هوا دارند.

این نتیجه جالب توجه، حاصل نرخ فزاینده ی مقاومت هوا حوالی سرعت صوت (ناحیه تراسونیک) می باشد. مهمات LR 22.  تنها کارتریج هایی هستند که در این بازه از سرعت طی مسیر می کنند. همچنین تنها مهماتی هستند که انحراف باد در آنها با افزایش سرعت {دهانه}، بیشتر می شود. با اینکه به طور کلی افزایش سرعت موجب افزایش مقاومت هوا می گردد، نرخ این افزایش در مهمات سوپرسونیک سنترفایر، شیب کمتری دارد. مرمی های مهمات سنترفایر به طور کلی بر خلاف ریم فایر، حساسیت کمتری به باد با افزایش سرعت دارند.

فاکتورهای بسیاری در بادخوانی وجود دارند که باید در نظر گرفته شوند. همانند هر مهارت دیگری در تیراندازی، آموختن تیراندازی در باد نیز در گرو یادداشت برداری از جلسات تیراندازی، مرور نتایج، آزمون و خطا و در کل کسب تجربه می باشد. هیچ راه حل آسان تری وجود ندارد. پایه و اساس این مهارت، تیراندازی در میدان است.

پیشگیری در بادخوانی بنچ رست

کلام آخر

از دیاگرام های این مجموعه مقالات به عنوان راهنمایی کمکی برای پیش بینی نقطه ی اصابت (POI) و پیشگیری لازم برای باد استفاه کنید. تمام این دیاگرام ها {موجود در منابع مختلف} در بردارنده ی اطلاعاتی یکسان اما با روش های متفاوت هستند. خواندن باد و اتخاذ پیشگیری مناسب برای آن، معمولاً بر اساس محاسبه ی مؤلفه ی افقی باد در راستای ساعت ۳ و ۹ انجام می گردد. با تقسیم اعداد روی ساعت در بازه های کوچک تر همانند ۱٫۵، ۲٫۵، ۳٫۵ و … می توان پیشگیری دقیق تری برای شلیک انجام داد.

ترجمه : دکتر امین کر 

ویرایش : صادق قرنجیکی 


معرفی کرنوگراف FX

معرفی کرنوگراف FX

زمانی که به تیراندازی بنچ رست و دقیق بپردازیم ، ناگزیر از تنظیمات و تغییرات بر روی سلاح های خود خواهیم بود. برای سنجش سرعت خروجی و دقت عملکرد تفنگ، نیاز به دستگاه کرنوگراف داریم. کرونوگراف ابزاری اساسی است که برای به حداکثر رساندن دقت تفنگ مورد نیاز است. در این مقاله به معرفی و بررسی اولیه از کرنوگراف FX خواهیم پرداخت.

این کرنوگراف محصول کمپانی FX Airguns ، مدتی است که وارد بازار ایران شده است و مورد استفاده تیراندازان قرار گرفته است. FX Pocket Chronograph ، دستگاه کرنوگرافی است که بر اساس سیستم رادار کار می کند. ابتدا نگاهی به معرفی این کرنوگراف توسط شرکت سازنده FX Airguns خواهیم داشت.  

معرفی کرونوگراف FX جدید

معرفی کرنوگراف FX

تیراندازان تفنگ های بادی می خواهند از سرعت و توان خروجی تفنگ خود مطلع شوند. این امر به ویژه در مورد تفنگ های FX Airguns که امکان تنظیم ، تغییر کالیبر و تغییر لاینر لوله های مختلفی را فراهم می کند ، بسیار مهم است.

در دنیای کرونوگراف ها، شما واقعاً فقط دو گزینه دارید: سیستم های پیچیده گران قیمت که بیشترین امکانات با توجه به نیازمندی شما را دارند، اما هزینه تهیه آنها بسیار زیاد است. یا مدل های ارزان تر قیمت تری هستند، که قابلیت حمل ( پرتابل بودن) مناسبی ندارند، به نور حساس هستند و یا برای کارکرد نیاز به نور دارند. با توجه به نوع استفاده هم امکان شکستن یا برخورد ساچمه به آنها زیاد است.

کمپانی FX Airguns همیشه به دنبال راه هایی برای ایجاد تحول و بهبود تجربه مشتریان می باشد. ما تصمیم گرفتیم راهی برای ارائه بهترین حالت از این دو دنیای متفاوت کرنوگراف ها داشته باشیم. کرونوگرافی با کیفیت بالا که به طرز شگفت انگیزی مقرون به صرفه است.

ویژگیهای کرنوگراف 

معرفی کرنوگراف FX

کرنوگراف FX ، بر اساس سیستم رادار بیسیم کار می کند، هم قابلیت حمل آسانی داشته و هم دارای ویژگیهای کاربردی زیادی است. FX Radar از طریق بلوتوث با تلفن هوشمند شما ارتباط برقرار می کند. این برنامه (هم برای iOS و هم برای آندروید موجود است) سرعت تفنگ شما را بر اساس واحد های مختلفی مانند MPS ، FPS و … نشان می دهد، شات استرینگ تیراندازی شما را ذخیره می کند ( به راحتی قابل کپی و ارسال در محیط های مختلفی هستید و یا می توانید از طریق ایمیل ارسال نمایید) و حتی قدرت سر لوله تفنگ شما را (در هر دو پوند یا ژول) از مجموع تیراندازی ها نشان می دهد {معدل قدرت خروجی کل شلیک ها در یک شات استرینگ}.

کاربران کرنوگراف FX می توانند پروفایل های مختلفی برای تفنگ های خود بر اساس کالیبر، نوع ساچمه مورد استفاده و … تعریف و ذخیره نمایند. بنابراین شما به راحتی می توانید از کرنوگراف FX برای تمام نیازهای تفنگ بادی خود استفاده کنید. انتظار می رود به روزرسانی های بعدی برنامه FX Radar انجام شود تا همه کاره بودن برنامه رشد و گسترش یابد.

کرنوگراف FX برای چه تفنگ هایی می توان استفاده کرد؟

به خاطر داشته باشید کرنوگراف FX، فقط برای استفاده از تفنگ های بادی با قدرت بالا یا اصطلاحا High Power نیست. هر پرتابه ای که با سرعت ۱۰۹۹ فیت بر ثانیه حرکت می کند با دقت قابل ردیابی است. Pocket Chronograph برای تیراندازی با کمان، تفنگ CO2 و تپانچه، ایرسافت، تیرکمان اسباب بازی، تفنگ های پینت بال و … مناسب است.از آنجایی که کرنوگراف FX از فناوری رادار استفاده می کند، در هر شرایط آب و هوایی حتی در نیمه شب کار خواهد کرد. برخلاف سایر کرنوگراف ها، به هیچ منبع نور خارجی نیازی نیست!

به سادگی کرنوگراف را در زیر سر لوله تفنگ قرار دهید، برنامه FX Radar را بر روی تلفن خود اجرا و شروع به تیراندازی کنید زیرا تلفن شما، شات استرینگ و سرعت شلیک ها را لیست می کند ( یا با فعال کردن گزینه صدا می تواند آنها را بخواند، در این حال نیازی به نگاه کردن مداوم به صفحه گوشی را نخواهید داشت).

شما با خوشحالی کرونوگراف قدیمی خود را کنار می گذارید و به راحتی این کرونوگراف را در کیف اسلحه خود قرار می دهید. یا فقط به معنای واقعی کلمه آن را در جیب خود می گذارید. ( اشاره به نام این دستگاه که کرنوگراف “جیبی” FX است)

مشخصات فنی کرنوگراف FX

تا اینجا ، شرکت FX توضیحات بسیار خوبی در زمینه قابلیت های کرنوگراف خود و نیز ویژگی های مختلفی که می تواند مورد توجه طیف وسیعی از کاربران باشد ، داشته است. مشخصات فنی این دستگاه را می توان در لیست زیر مشاهده کرد :

  • ابعاد : ۷۲*۷۰*۴۲ میلیمتر

  • وزن : ۱۳۳ گرم

  • رابط : بلوتوث

  • برنامه هوشمند : سیستم عامل IOS و آندروید

  • نام برنامه : FX Radar

  • فناوری مورد استفاده برای سنجش سرعت : رادار داپلر

  • حداکثر دامنه سنجش سرعت : ۳۳۵ متر بر ثانیه

  • منبع انرژی : سه عدد باطری AAA

  • پایه برای اتصال : یک پایه V شکل که امکان نصب بر روی لوله تفنگ را به شما می دهد.

همچنین یک آداپتور ویژه برای نصب بر روی سه پایه نیز می توان برای این دستگاه استفاده کرد ( شامل پکیج فروش نبوده و باید جداگانه تهیه شود اما در برخی بازارها همراه با دستگاه به فروش می رسد). برنامه مخصوص کرنوگراف با نام FX Radar به راحتی قابل دانلود از Play Store و App Store ، برای دو سیستم عامل موبایل اندروید و IOS می باشد.

بررسی عملکرد کرنوگراف FX

به عنوان تیرانداز بنچ رست تفنگ بادی ، همیشه در حال تحقیق و توسعه دقت تفنگ هایم هستم. برای سنجش سرعت خروجی و دقت عملکرد تفنگ نیاز به دستگاه کرنوگرافی داریم. کرونوگراف ابزاری اساسی است که برای به حداکثر رساندن دقت تفنگ مورد نیاز است. استفاده از یک دستگاه دقیق و البته با هزینه مناسب یکی از نیازهای اساسی است که برای این تنظیمات لازم است.

به لطف یکی از دوستان تیرانداز، یک دستگاه کرنوگراف FX برای بررسی و آزمایش در اختیارم قرار گرفت. همینجا از آقای ابوالقاسم احمدی برای ارسال دستگاه کرنوگراف تشکر می کنم. در حال حاضر، کرنوگراف FX در ایران با قیمتی بین ۶٫۵۰۰٫۰۰۰ تا ۷٫۰۰۰٫۰۰۰ به فروش می رسد.

بسته بندی دستگاه 

بسته بندی دستگاه بسیار ساده است! یک کارتن کاغذی در اندازه خود دستگاه که داخل آن تنها کرنوگراف FX قرار گرفته است! خبری از راهنمای استفاده و یا متعلقات اضافه برای دستگاه نیست. منبع تغذیه و انرژی دستگاه از سه عدد باتری قلمی تامین می شود. محل قرارگیری باتری ها در بخش پشتی دستگاه با یک درپوش پلاستیکی پوشانده شده است. این درپوش به وسیله یک پیچ کوچک به بدنه محکم می شود.

کرنوگراف FX ، دارای بدنه ای کوچک و مربعی شکل است. در بخش پشتی دستگاه علاوه بر درپوش محل قرار گیری باطری ها، تنها یک دکمه برای راه اندازی و خاموش کردن دستگاه تعبه شده است. یک چراغ نشانگر که وضعیت روشن بودن و یک چراغ نشانگر میزان قدرت باتری در کنار دکمه پاور قرار دارد.

معرفی کرنوگراف FX

معرفی کرنوگراف FX

 


نصب و راه اندازی برنامه FX Radar 

ابتدا برنامه FX Radar را از پلی استور بر روی گوشی آندرویدی خودم نصب کردم (برای گوشی های IOS باید از  اپ استور، نرم افزار را دریافت کنید). ابتدا کلید روشن شدن دستگاه را فعال می کنیم، دراین حالت چراغ نشانگر به رنگ سبز نشان داده می شود. برای اتصال بلوتوث دستگاه خود را روشن نموده و به FX Radar متصل می شوید.

با یک بار Pair شدن دستگاه، در استفاده های بعدی نیازی به Pairing دوباره نمی باشد. برای اتصال دستگاه های اندرویدی لازم است که گزینه لوکیشن دستگاه در حالت روشن باشد. در غیر اینصورت نرم افزار به درستی کار نمی کند و سرعت شلیک خوانده نمی شود!

برنامه FX Radar امکانات زیادی برای استفاده در اختیار کاربر قرار می دهد. در زمان اولین اتصال، برنامه به صورت یک راهنمای سریع و طی اسلایدهایی نحوه کار با برنامه و نیز استفاده از دستگاه را توضیح می دهد. ( به همین دلیل در بسته بندی دستگاه، راهنمای استفاده ای وجود ندارد. راهنمایی ها در داخل تلفن همراه شماست!)

معرفی کرنوگراف FX

بعد از شروع برنامه و اسلایدهای آموزش استفاده از برنامه ، صفحه ی رجیستر کردن برنامه ظاهر می شود:

معرفی کرنوگراف FX

در اسمارت فون های اندرویدی، تنظیمات لوکیشن گوشی باید روشن شود تا امکان اتصال کامل بین دستگاه کرنوگراف و گوشی تلفن شما برقرار گردد. 

معرفی کرنوگراف FX

برنامه شامل پنج منو می باشد که از این قرار هستند: صفحه اصلی، پروفایل ، شات استرینگ و نتایج کرنوگرافی، تنظیمات پروفایلها و تنظیمات بیشتر می باشد. 

منوی پروفایل ها

یکی از نکات خوب برنامه، امکان ایجاد پروفایل های متفاوت برای چند مدل تفنگ است. به صورت پیش فرض برنامه پلتفرم هایی بر اساس سرعت شلیک تفنگ های بادی، ایرسافت و …. را در اختیار شما قرار می دهد. در صورتیکه پروفایل اختصاصی نداشته باشید، برای تفنگ های PCP با قدرت بالا ، گزینه آخر را انتخاب نموده و فقط اطلاعات وزن ساچمه و کالیبر را وارد می کنیم.

معرفی کرنوگراف FX

اگر بیش از یک تفنگ بادی دارید ، می توانید با ساخت پروفایل های مجزا برای هر کدام از تفنگ های خود، در زمان کرنوگرافی، تنها مدل مورد نظر را انتخاب می کنید. نیازی به وارد کردن مقادیر وزن و مدل ساچمه نخواهید داشت. در تصویر بالا می بینید که چند پروفایل جدید ایجاد شده است. هر کدام از این پروفایل ها تنظیمات مرتبط با همان تفنگ قرار دارد. 

منوی تنظیمات پروفایل 

این بخش از برنامه، گزینه های متنوعی برای تنظیم پروفایل سلاح های شما دارد. زیرگزینه های مهم را باهم مرور می کنیم. در اولین بخش که به تنظیمات عمومی پروفایل مربوط است می توانید اسمی برای پروفایل انتخاب نمایید. بعد از آن محدوده سرعت دهانه تفنگ را از میان گزینه های موجود انتخاب نمایید. در پروفایل هایی که ایجاد کردم، گزینه آخر یعنی تفنگ هایی با قدرت های پاور برای تفنگ های ۵٫۵ کلاس آزاد و ۴٫۵ کلاس هوی ورمینت انتخاب کردم. 

معرفی کرنوگراف FX

در بخش بعدی می توانید اطلاعات ساچمه مثل وزن، کالیبر و نوع ساچمه اعم از دیابلو ، اسلاگ و … را مشخص کنید. در بخش Units می توانید واحد خواندن سرعت ساچمه را انتخاب کنید که من از واحد متر بر ثانیه MPS استفاده کردم. گزینه بعدی که در عملکرد و خواندن سرعت ساچمه نیز موثر است ، Minimum Return می باشد، اینجا عدد ۲۰ را انتخاب می کنیم. گزینه های پایین ترین و بالاترین ممکن است نتایج درستی را نشان ندهد. 

معرفی کرنوگراف FX

گزینه کاربردی دیگری که در بخش تنظیمات پروفایل وجود دارد ، کالیبره کردن خواندن سرعت ساچمه با توجه به یک کرنوگراف معیار دیگر است. برنامه FX radar امکان تنظیمات دستی را تا مثبت و منفی ۲% فراهم می­کند. بنابراین به راحتی می توان کرنوگراف FX را طوری تنظیم کرد که دقیقاً با تشخیص کورنوگراف مرجع یکسان باشند.

معرفی کرنوگراف FX

منوی شات استرینگ 

این بخش از برنامه برای من بسیار جذاب بود. در کرنوگراف های دیگری که کار کرده بودم مثل کرونی و ایرکرونی برای اینکه بتوان در پایان کرنوگرافی، یک گراف و نمودار از شلیک ها داشته باشیم، نیازمند ثبت شلیک ها، انتقال به کامپیوتر یا برنامه هایی مثل اکسل و … بودیم. در بهترین حالت از نرم افزارهای خود سازنده مثل ایرکرونی در کامپیوتر با انتقال داده ، نمودار مجموعه شلیک ها را بگیریم.اما در کرنوگراف FX و برنامه آن همه این کارها در یک منو به صورت آماده در اختیار تیرانداز قرار می گیرد. می توان نتایج را ذخیره کنیم، یا کپی کرده و در پیام رسان ها به اشتراک بگذاریم یا از طریق ایمیل ارسال نماییم. 

در شکل زیر نتایج کرنوگرافی تفنگ اشتایر خودم را می بینید. نتایجی مثل تعداد شلیک ها، پایین ترین سرعت و بالاترین سرعت، متوسط سرعت مجموعه شلیک ها و در نهایت یک نمودار از شات استرینگ را می بینید. همه اینها در یک منو و به راحتی در اختیار کاربر قرار می گیرد. تیراندازانی که نیاز به بررسی عملکرد سلاح و مقایسه آنها دارند می توانند نتایج را ذخیره و یا بعد از آن استفاده نمایند. 

معرفی کرنوگراف FX

منوی More

شامل سه گزینه شات استرینگ های ذخیره شده، لینک دسترسی به راهنمای برنامه و در نهایت گزینه دسترسی به اسلایدهای راهنمای ابتدای برنامه است. در تصویر زیر می توانید شات استرینگ قبلی مربوط به تفنگ اشتایر را ببینید که ذخیره شده است. 

معرفی کرنوگراف FX
معرفی کرنوگراف FX

نصب و محل قرارگیری کرنوگراف FX

برای استفاده بهینه از کرنوگراف FX، می توان آن را با کش های لاستیکی کوچک و یا بند های مخصوصی از قسمت پایه V شکل کوتاه متصل به خود دستگاه، مستقیما زیر لوله و حدود ۲٫۵ سانتیمتر انتهای آن نصب کرد. در صورت استفاده از سه پایه فاصله بخش بالایی کرنوگراف با زیر لوله حداقل حدود ۲٫۵ سانتیمتر باشد. (برخی کاربران در فروم های اینترنتی، مقدار ۵ سانتیمتر را هم ذکر کرده اند)

معرفی کرنوگراف FX

همچنین نباید در فضای جلویی کرنوگراف مانعی وجود داشته باشد مانند سه پایه اشیای بزرک، دیوار و … ( در تست هایی که داشتم قرارگیری سه پایه ها در نزدیکی کرنوگراف FX هم می توانست

منجر به ایجاد خطا شود). . این کار می تواند باعث ایجاد خطا در خواندن سرعت شلیک ها شود. در صورت رعایت این موارد تقریبا دستگاه خطایی در زمان شلیک ها نداشته و به ندرت شلیکی را بدون محاسبه سرعت آن از دست می دهید. 

معرفی کرنوگراف FX

با اینکه کرنوگراف FX ، حساسیت هایی مثل نور و یا همراستاسازی سنسورهای دستگاه کرنوگراف با لوله تفنگ و … را ندارد. اما محل قرارگیری یا نصب بر روی لوله نیاز به دقت دارد. در غیر این صورت می تواند سرعت های متفاوتی بخواند یا عکس العملی در زمان شلیک نداشته باشد. چیزی که در چند ریویو مطالعه کردم فواصل مختلفی را ذکر کرده بودند. ۱۵ تا ۵ سانتیمتر! به نظر خودم این فاصله را باید آزمایش کنید و بهترین نتیجه را بدست آورید. 

معرفی کرنوگراف FX

این دستگاه از فناوری رادار برای تشخیص سرعت پرتابه ها استفاده می کند، بنابراین می توانید از آن در محیط آفتابی، سایه و یا محیط های بسته ( داخل ساختمان) بدون نگرانی از تغییرات محیطی (بخصوص نور) استفاده کنید.

در ریویوی یکی از وبسایت های مرتبط با تفنگ بادی پایه ای جالب برای تفنگ هایی با مخزن بتل شکل دیدم که برای نصب کرنوگراف FX کار را راحت کرده بود. به نظرم می شود این پایه را برای سایر تفنگ ها نیز با تغییراتی استفاده کرد.

معرفی کرنوگراف FX

آقای عباس خوشبخت یکی از تیراندازان بنچ رست ۵۰ متر ، کرنوگراف را به شکل زیر نیز بر روی شرود لوله نصب کرده اند : 

معرفی کرنوگراف FX


جمع بندی

ساخت کرنوگراف FX در نوع خود یک خلاقیت محسوب می شود. شرکت FX Airguns تا حد توان سعی کرده که برخی معایب و نارسایی های کرنوگراف های متداول بین تیراندازان تفنگ های بادی را برطرف کند. همینطور با استفاده از سیستم رادار که در این کرنوگراف تعبیه شده ، دقت کار را بالا ببرد. تا حدود زیادی هم در این کار موفق بوده است. هنوز فرصت مناسبی برای مقایسه و آزمایش کرنوگراف FX با کرنوگراف های در دسترس را نداشتم. ( ویدئوهای مقایسه ای را می توانید در یوتیوب ببینید)

معرفی کرنوگراف FX

در بین تیراندازان ایران ، کرنوگراف های Chrony و Air Chrony بیشترین استفاده را دارند. به صورت محدود کرنوگراف های لب رادار مورد استفاده قرار گرفته است. کرنوگراف های سر لوله که اکثرا برندهای چینی هستند نیز در بازار حضور دارند. بحث ما بیشتر روی مدل های کرونی و ایرکرونی است که از نظر قیمتی مقرون به صرفه هستند و دقت کافی برای تفنگ های بادی را دارند. فعلا نتایج مقایسه ها برای خودم کامل نیستند، احتمالا در یک مقاله جداگانه به این موضوع خواهم پرداخت. 

معرفی کرنوگراف FX

اما مزایایی که کرنوگراف FX برای استفاده تیراندازان تفنگ های بادی دارد :

  • قابلیت حمل آسان و پرتابل بودن واقعی 
  • قابل نصب و کار بر روی گوشی های هوشمند اندروید و IOS
  • عدم حساسیت به منابع نوری مثل کرنوگراف های کرونی و ایرکرونی 
  • نیازی به اتصال برق و منابع انرژی دیگر ندارد
  • هر چیزی که برای درستی عملکرد تفنگ خود لازم دارید را در پایان کار به شما نشان می دهد. 
  • نیازی به راهنما و دستورالعمل ندارید. موارد اصلی و مورد نیاز بر روی گوشی شما موجود است. 
  • نیازی ندارید که کرنوگراف در مسیر لوله و شلیک تفنگ باشد ( پرتابه از روی سنسورهایی رد شود)، بنابراین ریسک کمتری برای آسیب به دستگاه وجود دارد. 
  • شلیک ها و نتایج مستقیما در تلفن شما ذخیره می شود و نیازی به یادداشت سرعت های خوانده شده ندارید. 

 

مواردی که به نظرم می توانست در این دستگاه باشد : 

  • استفاده از سه عدد باتری به عنوان منبع تغذیه می توانست در کنار داشتن امکان اتصال به منابع انرژی جدیدتر مثل پاوربانک ها کامل تر شود. 
  • قرار دادن باتری ها راحت تر باشد و درپوش مناسب تری بجای درپوش فعلی تعبیه شود. 
  • امکان اتصال با پیچ های استاندارد به سه پایه های موجود در بازار در آن قرار دهند. 

 صادق قرنجیکی 


بالستیک خارجی ساچمه های دیابلو

بالستیک خارجی ساچمه های دیابلو

در مقاله بالستیک داخلی تفنگ های بادی که پیش از این منتشر گردیده است، در خصوص بالستیک داخلی ساچمه تفنگ بادی صحبت شد. در این مقاله از مجله Hard air magazine در مورد بالستیک خارجی ساچمه های دیابلو و سرگنبدی بررسی های خوبی انجام شده است. در برخی بخش ها توضیحاتی به متن اصلی اضافه شده است که با {} مشخص شده یا به رنگ آبی هستند. این توضیحات برای انتقال بهتر مطالب درج شده است. با ما همراه باشید.

بحث بالستیک خارجی از موضوعات بسیار پیچیده ی تیراندازی است. فاکتورهای اصلی موثر عبارتند از تراجکتوری یا خط سیر ، دریفت باد و انرژی باقیمانده. این فاکتورها به صورت چشمگیری در ساچمه های دیابلو و اسلاگ ها متفاوت هستند. چرا که ضریب بالستیک (BC) اسلاگ بالاتر از ساچمه ی دیابلو می باشد. با توجه به این مسئله نویسنده مقاله، مبحث بالستیک خارجی را به دو بخش تقسیم کرده است و در این بخش به بالستیک خارجی ساچمه های دیابلو سرگنبدی {ساچمه های سری JSB Exact} پرداخته خواهد شد. بالستیک خارجی اسلاگ ها نیز به صورت جداگانه در مقاله ای دیگر بررسی خواهد گردید.

تراجکتوری یا خط سیر

اولین فاکتور بالستیک خارجی که آن را بررسی می کنیم، خط سیر یا تراجکتوری ساچمه به “زمان پرواز آن تا هدف” بستگی دارد. مهم ترین جزء آن سرعت دهانه Muzzle velocity می باشد. چنانچه سلاح خود را در فاصله ای معین ( مثلا ۲۵ یاردی) صفر کرده و به میزان افت در ۱۰۰ یاردی در سرعت های مختلف توجه کنید، شاهد رابطه ای به صورت نمودار زیر خواهید بود :

بالستیک خارجی ساچمه های دیابلو

این نمودار توسط نرم افزار چیرگان و برای ضریب بالستیک ۰٫۰۳۰  ( که مقداری رایج برای ساچمه های سرگنبدی است) تنظیم گردیده است. همانطور که می بینید، میزان افت با افزایش سرعت دهانه کاهش می یابد. می بینید که میزان افت برای سرعت دهانه ی ۱۰۰۰ fps کمتر از میزان افت برای سرعت دهانه ی ۷۰۰ fps می باشد. ( ۱۶ اینچ برای MV:1000 fps ، ۳۴ اینچ برای MV:700 fps )

آیا سرعت بیشتر بهتر است؟

فاکتور دیگر موثر در خط سیر ( تراجکتوری) ، ضریب بالستیک Ballistics Coefficient (BC) است. ضریب بالستیک معیاری است که افت سرعت یک ساچمه خاص را در مقایسه با « مدل استاندارد درگ» standard drag model نشان می دهد. { به صورت کلی ضریب بالستیک، نشان دهنده ی توان حفظ سرعت یک پرتابه می باشد}

چنانچه افت سرعت یک ساچمه در سرعت دهانه معین افزایش یابد، زمان رسیدن ساچمه به هدف افزایش می یابد. به عبارتی ساچمه دیرتر به هدف می رسد و متعاقبا افت بیشتری هم خواهد داشت.{چرا که مدت زمان بیشتری در معرض نیروی جاذبه زمین قرار می گیرد}

نمودار زیر، مقایسه ی ضرایب بالستیک مختلف برای یک ساچمه با سرعت دهانه ی معین – ۹۰۰ fps – و صفر دوربین در ۲۵ یارد است که توسط نرم افزار چیرگان تهیه شده است :

بالستیک خارجی ساچمه های دیابلو

یک ساچمه سرتخت با ضریب بالستیکی تقریبی ۰٫۰۱۰ ، با استفاده از صفر سلاح بصورت تک نقطه ای single point zero خواهد داشت. {همانطور که می دانید، نقطه صفر یعنی محل تقاطع خط دید وخط سیر می باشد. منظور از صفر تک نقطه ای این است که خط سیر فقط یک بار و در یک نقطه با خط دید، متقاطع می شود}

با افزایش ضریب بالستیک به میزان دو برابر (۰٫۰۲۰) که با منحنی آبی رنگ نمایش داده شده است، میزان افت به نصف کاهش می یابد. همانطور که می بینید، افزایش میزان ضریب بالستیک تأثیر کمتری در کاهش افت دارد. با دو برابر کردن مجدد ضریب بالستیک (۰٫۰۴۰) که با محنی بنفش نمایش داده شده، میزان افت تنها به ۱۷ اینچ کاهش می یابد.

موضوع مهمی که باید در ذهن داشته باشید این است که ضریب بالستیک (BC) پایین ( همانند ساچمه های سرتخت) ، موجب صدمه ی زیادی به خط سر ( تراجکتوری) می شود. اما از طرف دیگر، ضریب بالستیک بسیار خوب برای یک ساچمه، موجب کاهش نسبتاً کوچکی در میزان افت نسبت به ضریب بالستیک میانگین ساچمه خواهد شد.

چنانچه از ساچمه های سرگنبدی خوب، با ضریب بالستیک قابل قبول استفاده می کنید، باید بدانید که خط سیر( تراجکتوری) در وهله اول تحت تاثیر سرعت خواهد بود. {این یعنی تراجکتوری بیشتر توسط سرعت دهانه دیکته می گردد تا ضریب بالستیک – در ساچمه های خوب}

دریفت باد Wind drift

زمانی که در باد ناهمسو ( crosswind) تیراندازی می کنید، دریفت افقی ساچمه، موجب تغییر نقطه برخورد (POI) در جهت وزش باد نسبت به نقطه هدف گیری ( POA) خواهد شد. مهمترین فاکتور مؤثر بر این انحراف ناشی از باد، ضریب بالستیک (BC) ساچمه می باشد. { مواردی که در بالستیک خارجی اهمیت زیادی دارند اما بررسی های زیادی در زمینه تفنگ بادی و ساچمه های دیابلو صورت نگرفته است}

سوء برداشت های زیادی در این رابطه وجود دارد که بزرگ ترین آنها این است که ” زمان پرواز تا هدف time to target” ، فاکتور کلیدی در دریفت باد می باشد. در حالیکه اینگونه نیست! دریفت باد با تفریق زمان پرواز ساچمه تا هدف (time of flight) از زمان پرواز فرضی ساچمه در خلاء ( حالتی که فرض می کنیم هوایی وجود ندارد) در ارتباط است که به آن زمان تاخیر (Lag time) گفته می شود.

توضیحات بیشتر:

زمان پرواز ساچمه Time of flight (TOF)

زمان پرواز ساچمه در خلاء Time of flight in vacuum (Tofvac)

زمان تأخیر ساچمه Time of lag (Tlag)

Tlag=TOF-Tofvac

توضیح این موضوع بدون پیش کشیدن روابط ریاضی مربوط به آن، کار دشواری است. بنابراین این موضوع به خواننده سپرده می شود تا در خصوص آن جستجو و تحقیق انجام دهد. { به صورت ساده این روابط توضیح داده شد}

ضریب بالستیک و رابطه آن با دریفت باد

از آنجاییکه دریفت باد به زمان تاخیر ساچمه بستگی دارد، می توان گفت ” نرخ افت سرعت ساچمه” ، فاکتور کلیدی دریفت باد است. از طرفی مهمترین عامل موثر بر نرخ افت سرعت ساچمه، ضریب بالستیک آن می باشد. پس به عبارتی دریفت باد ارتباط تنگاتنگی با ضریب بالستیک دارد.

نمودار زیر نشان دهنده ی تغییرات حاصل در میزان دریفت باد با تغییر ضریب بالستیک می باشد. این نمودار توسط نرم افزار چیرگان، برای سرعت دهانه ی ۹۰۰ fps و باد ۹۰ درجه {عمود بر خط سیر} با سرعت ۱۰ mph ، تهیه شده است :

بالستیک خارجی ساچمه های دیابلو

با توجه به نمودار می توان گفت، انحراف افقی ساچمه با معکوس ضریب بالستیک ساچمه ارتباط مستقیم دارد. (wind drift ) . به عبارتی با دو برابر کردن ضریب بالستیک (BC) ، میزان دریفت به نصف می رسد. برای مثال کاهش ضریب بالستیک از ۰٫۰۴۰ (منحنی بنفش) به ۰٫۰۲۰ (منحنی آبی) موجب دو برابر شدن میزان دریفت می گردد. برای ضریب بالستیک بسیار پایین مثل ساچمه سرتخت ( منحنی قرمز)، وضعیت دریفت باد در فواصل بلندتر، حتی بدتر هم می گردد. چرا که ساچمه در فاصله ۱۰۰ یاردی بسیار آهسته حرکت می کند.

توجه کنید که یک ساچمه بسیار با کیفیت سر گنبدی، دریفت باد حدود یک فوت در ۱۰۰ یارد در باد ناهمسو با سرعت ۱۰ mph خواهد داشت.

افزایش سرعت دهانه باعث کاهش دریفت باد می شود؟

 

ممکن است فکر کنید که افزایش سرعت دهانه ، موجب کاهش دریفت باد خواهد شد. این موضوع تا حدودی “صحیح” است. متاسفانه این موضوع تا سرعتی حدود ۹۰۰ fps صدق می کند! در سرعت های بالاتر از این میزان، افزایش فزاینده ی میزان درگ Drag موجب خواهد شد تا در حوالی ۱۰۰۰ fps ، میزان دریفت باد ساچمه به مقادیری بالاتر از سرعت های پایین تر برسد!

به نمودار زیر که نشان دهنده ی میزان دریفت باد ناهمسوی (Crosswind) با سرعت ۱۰mph در ساچمه ای با ضریب بالستیک میانگین BC:0.030 است، توجه کنید :

بالستیک خارجی ساچمه های دیابلو

اول از همه توجه کنید که تغییر سرعت دهانه ی ساچمه، چه اثر کلی بر میزان دریفت باد دارد. به طوریکه از سرعت دهانه ی ۷۰۰ fps تا ۱۰۰۰ fps تنها شاهد چند اینچ تغییر میزان دریفت باد در ۱۰۰ یارد هستیم. در حالیکه تغییر در ضریب بالستیک تنها به اندازه ی ۰٫۰۰۲  ، از ۰٫۰۲۸ تا ۰٫۰۳۰ ، موجب میزان تغیر مشابه در نقطه ی اصابت می شود. این امر نشان دهنده ی اهمیت و تأثیر بسیار زیاد ضریب بالستیک و تأثیر نسبی بسیار کمتر سرعت دهانه ( البته در محدوده سرعت های نرمالی که با آن سرو کار داریم)، بر دریفت باد می باشد.

در وهله ی بعدی توجه کنید که در چه سرعتی کمترین دریفت را داریم ( منحنی سبزرنگ ۹۰۰ fps). منحنی دریفت برای سرعت ۸۰۰ fps (منحنی آبی رینگ تا فاصله ۷۰ یاردی) ، تقریبا منطبق بر منحنی سبزرنگ و سرعت ۹۰۰ fps و یکسان می باشد. میزان دریفت، برای سرعت ۷۰۰ fps ( منحنی قرمز رنگ) همانگونه که احتمالا می پندارید، بیشتر می باشد. اما وضعیت برای سرعت ۱۰۰۰ fps ( منحنی قرمز رنگ) حتی بدتر هم می شود.

علت این موضوع این است که در سرعت ۹۰۰ fps و بالاتراز آن ( که ناحیه ترانسونیک Transonic region خوانده می شود) ، افزایش فزاینده ی میزان درگ موجب افزایش زمان تأخیر و متعاقبا میزان دریفت می گردد.

توضیح بیشتر: {سرعت یک پرتابه نسبت به سرعت صوت با واحدی به نام ماخ (Mach) بیان می گردد. یک ماخ در شرایط جوی استاندارد (دمای ۲۰ درجه سانتیگراد) برابر با ۳۴۳mps یا ۱۱۲۵fps می باشد. محدوده سرعت بین ۰٫۸  تا ۱٫۲ ماخ را ناحیه ترانسونیک می نامند}

 

سرعت مطلوب (Sweet spot) برای تفنگ های بادی

بر اساس مطالب گفته شده در خصوص نحوه ی تأثیر سرعت بر دریفت باد می توان نتیجه گرفت، برای هر ساچمه در هر فاصله ای می بایست سرعت مطلوبی (Optimum velocity) وجود داشته باشد که حداقل دریفت باد را داشته باشیم.

شاید مطلب بالا برای برخی خوانندگان مقاله، تازگی داشته باشد! اما کاملا صحیح می باشد. نمودار زیر مربوط به میزان دریفت ساچمه JSB 18.13gr در باد با سرعت ۱۰mph ناهمسو و سرعت های دهانه مختلف در فاصله ۵۰ یارد می باشد :

بالستیک خارجی ساچمه های دیابلو

مقادیر دریفت با در نظر گرفتن ضریب بالستیک BC (GA) = 0.036 ، توسط نرم افزار چیرگان محاسبه گردیده است. توجه کنید که کمترین دریفت در حالتی رخ می دهد که سرعت اولیه ساچمه در محدوده ی ۸۰۰-۸۵۰ fps باشد. خارج از این محدوده چه در سرعت های کمتر ( که ممکن است انتظار آن را داشته باشید) و چه در سرعت های بالاتر (بر خلاف چیزی است که ممکن است تصور می کردید)، شاهد افزایش میزان دریفت خواهیم بود.

میزان دریفت ، افزایشی حدود ۱۰ درصد در حوالی سرعت ۷۰۰ fps و ۹۶۰ fps دارد. بنابراین با فرض یکسان بودن میزان دقت در بازه های سرعت ذکر شده، سرعت مطلوب (sweet spot) برای ضریب بالستیک ذکر شده (۰٫۰۳۶)، محدوده ی ۸۵۰-۹۶۰ fps خواهد بود.

همین توضیحات در فاصله ۱۰۰یارد هم صدق می کند، اما همانطور که می بینید در سرعت های دهانه ی اندکی متفاوت با حالت قبلی است :

بالستیک خارجی ساچمه های دیابلو

 محاسبات برای نمودار ۱۰۰ یارد نیز توسط نرم افزار چیرگان و ضریب بالستیک BC(GA):0.036 و باد ناهمسو (crosswind) با سرعت ۱۰mph انجام شده است. حداقل دریفت ۱۰۰ یارد را در سرعت ۹۰۰ fps داریم که می توان گفت تا مقادیر دریفت در ۸۲۰-۹۷۰ fps یکسان می باشد ( تقریبا). محدوده ی مطلوب (sweet spot) برای این ساچمه ی JSB در مسافت ۱۰۰ یاردی، سرعت بین ۹۰۰-۹۷۰ fps می باشد.

علت در نظر گرفتن محدوده ی بالاتر سرعت به عنوان محدوده ی سرعت مطلوب، این است که علاوه بر دریفت کمتر، خطر سیر ( تراجکتوری) صاف تری در محدوده سرعت بالاتر خواهیم داشت. خود این موضوع برتری محسوب می گردد که می توان استفاده کرد.

به این موضوع توجه داشته باشید که محدوده ی مطلوب سرعت دهانه، با تغییر ضریب بالستیک (BC) تغییر می کند. ساچمه های سرتخت محدوده سرعت مطلوب آهسته تری در مقایسه با ساچمه های سرگنبدی با کیفیت و ضریب بالستیک بالا همانند JSB اگزاکت که بررسی کردیم، خواهند داشت. برای ساچمه های سری JSB Exact ، ترجیح من محدوده ۹۰۰ fps به عنوان سرعت مطلوب با حداقل دریفت و در عین حال تراجکتوری صاف تر می باشد.


ترجمه و ویرایش : دکتر امین کر 

بالستیک داخلی تفنگ های PCP

بالستیک داخلی تفنگ های PCP

این نوشتار در خصوص بالستیک در تفنگ های بادی است. این مقاله ترجمه ای از مجموعه نوشتارهایی با موضوع بالستیک ساچمه های دیابلو در تفنگ های بادی است که در مجله آنلاین Hard Air Magazin منتشر شده است. با توجه به این که مطالب مرتبط با بالستیک تفنگ های بادی به تعداد اندکی در دسترس بوده ، سعی بر این است که مطالب مفید در این رابطه ترجمه گردد. این مقاله در خصوص بالستیک داخلی تفنگ های بادی با تمرکز بر ساچمه های دیابلو است. مطالب بعدی از این مجموعه را حتما در بخش مقالات وبسایت دنبال نمایید. 

علم بالستیک خود به سه بخش تقسیم می شود ، بالستیک داخلی ، بالستیک خارجی و بالستیک نهایی.

بالستیک داخلی مجموعه رویدادهایی است که برای ساچمه در داخل لوله اتفاق می افتد. بالستیک خارجی رویدادهایی است که برای ساچمه از زمان خروج از لوله و مسیر پرواز ساچمه تا رسیدن به هدف رخ می دهد. بالستیک نهایی نیز اتفاقاتی است که پس از برخورد ساچمه به هدف ایجاد می شوند.

 

بالستیک داخلی ، نیرو موجب سرعت گرفتن می شود.

پایه و اساس بالستیک داخلی از ساچمه ای که در حالت سکون قرار دارد ، آغاز می شود. زمانیکه سلاح شلیک می کند، انتهای ساچمه تحت تاثیر نیروی ایجاد شده توسط فشار هوا قرار می گیرد که موجب سرعت گرفتن ساچمه می شود. با حرکت ساچمه به داخل لوله، خان ها موجب چرخش ساچمه می شوند که نرخ این حرکت چرخشی ساچمه، توسط نرخ توییست خان های لوله تعیین می گردد.

هر چه کالیبر ساچمه بالاتر باشد، مساحت ناحیه ای که تحت فشار قرار می گیرد بزرگتر و متعاقبا نیروی حاصل بزرگ تر خواهد بود. از طرف دیگر ساچمه سنگین تر نیاز به نیروی بزرگ تری برای شتاب گرفتن خواهد داشت. هوا برای بازه های زمانی خاصی که به آن اصطلاحا دوئل Dwell می گوییم از طریق ولو Valve خارج می گردد. در این بازه زمانی تقریبا تمام فشار حاصل صرف شتاب گرفتن ساچمه می شود.

با بسته شدن ولو، هوای گیر افتاده داخل لوله بین ولو و ساچمه، شروع به انبساط می کند. این اتفاقات را می توان با نمودار زیر نمایش داد :

بالستیک داخلی تفنگ های PCP

به شکل منحنی فشار داخل لوله ( PSI) توجه کنید. ( منحنی آبی رنگ). توجه کنید زمانی که ولو باز است، افت فشار به اندازه خیلی مختصر و با انبساط هوای داخلی مخزن یا پلینیوم رخ می دهد.در مدل نمایش داده شده، ولو زمانی بسته می شود که ساچمه تنها به اندازه ۴ اینچ در ابتدای لوله حرکت کرده است. پس از بسته شدن ولو، هوای به دام افتاده در ۴ اینچ ابتدایی لوله شروع به انبساط کرده و فشار داخل لوله شروع به افت می کند. تا زمانیکه ساچمه به دهانه لوله (مازل) می رسد. فشار داخل لوله، زمانیکه ساچمه به دهانه لوله رسیده را فشار باقیمانده دهانه می نامند. که عامل صدای شلیک در دهانه لوله (muzzle blast) می باشد.  

فشار هوا موجب شتاب گرفتن ساچمه می شود. سرعت ساچمه در داخل لوله با منحنی سبز رنگ (FPS) نمایش داده شده است. منحنی قرمز رنگ نیز انرژی ساچمه است (FPE). توجه کنید که حداکثر شتاب گرفتن ساچمه در ابتدای لوله که فشار در حداکثر خود است، رخ می دهد.

 

زمان دوئل بیشتر = قدرت بیشتر و صدای بلندتر

در نمودار نمایش داده شده در بالا، ولو تنها برای مدت زمان کوتاهی باز است. فرض کنید که ولو تا رسیدن ساچمه به دهانه لوله باز باشد. آیا در این حالت قدرت بیشتری خواهید گرفت؟! درست است که در این حالت قدرت افزایش می یابد، اما محصول نهایی صدای بسیار بلندتر می باشد. به چارت زیر دقت کنید :

بالستیک داخلی تفنگ های PCP

این چارت همانند نمودار قبلی، نشان دهنده منحنی های فشار ، قدرت و سرعت می باشد. تنها تفاوت موجود، بازه زمانی باز بودن ولو است.

خطوط قرمز نماینگر حالتی است که ولو به مدت ۱ میل ثانیه باز است. خطوط سبز نمایانگر باز بودن ولو برای ۲ میل ثانیه و خطوط بنفش، باز بودن ولو برای ۳ میل ثانیه است. منحنی های خطی نمایانگر فشار (PSI)، خط چین ها نمایانگر سرعت (FPS) و نقطه چین ها نمایانگر انرژی حاصل(FPE) هستند.

ابتدا به تفاوت های اندک بین زمان های دوئل ۲ و ۳ میل ثانیه توجه کنید. در زمان دوئل دو میل ثانیه، ولو زمانی بسته می شود که ساچمه تقریبا در میانه مسیر تا دهانه لوله قرار دارد. ۱ میل ثانیه زمان دوئل بیشتر تنها موجب افزایش ۱ فوت پاوند انرژی و میزان خیلی کمی سرعت می شود. حال به منحنی های فشار توجه کنید.

چرا اینهمه صدا؟

با زمان دوئل ۳ میل بر ثانیه، ولو تا رسیدن ساچمه به دهانه لوله باز می ماند که موجب ۲۰۰ psi افت فشار که معادل هوای مصرف شده از مخزن می باشد، خواهد شد.

با کاهش زمان دوئل به ۲ mSec ، این افت فشار به ۱۰۰psi می رسد. این امر به این معنی است که انرژی تقریبا یکسانی را می توان با مصرف هوایی نصف حالت قبلی گرفت. با کاهش بیشتر زمان دوئل به ۱ mSec ، هوای مصرفی به ۳۰psi تقلیل می یابد که انرژی معادل ۲۵ FPE تولید می کند. این حالت را با ۲۰۰psi مصرف هوا برای ۳۶ FPE مقایسه کنید!

حالا سوال اینجاست که این انرژی اضافه کجا می رود؟ به فشار هوای باقیمانده ی دهانه ی لوله توجه کنید. با دوئل ۱ mSec ، میزان فشار باقیمانده دهانه، حدود ۳۰۰psi می باشد. دوئل ۲mSec این میزان را به ۹۰۰psi افزایش می دهد. دوئل ۳mSec این میزان را به ۱۸۰۰psi افزایش می رساند.

این بدان معنی است که صدای حاصل از شلیک، حدود ۶ برابر انرژی بیشتری خواهد داشت. این یعنی سلاح بسیار پر سر و صدا!

باز نگه داشتن ولو، طولانی تر از زمانیکه ساچمه نیمی از طول لوله را پیموده، یعنی به هدر دادن هوا ! سرعت حاصل، شاید ۲ تا ۳ درصد بیشتر باشد ولی با مصرف دو برابر هوای بیشتر! به علاوه اینکه سلاح هم بسیار پر سر و صدا خواهد بود. واضح است که نمی بایست به این روش یک تفنگ PCP را بهینه و تیون کرد.

 

خود تنظیمی ولو Valve Self-Regulation

علت اینکه چرا یک تفنگ PCP رگوله، سرعت های یکنواخت ایجاد می کند، ساده است! علت آن یکنواخت بودن فشار هواست. تفنگ های PCP غیر رگوله، بالستیک داخلی چندان پیچیده ای ندارند. به نمودار زیر در سه فشار مختلف که نمایانگر شروع، میانه و پایان یک شات استرینگ ( مجموعه ای از شلیک های مداوم در بازه فشار کاری مفید) توجه کنید.

بالستیک داخلی تفنگ های PCP

خطوط قرمز، نمایانگر رخدادها در ۲۰۰۰psi ، خطوط سبز در ۱۷۰۰psi و خطوط بنفش در ۱۲۰۰psi هستند. خطوط ممتد نمایانگر فشار، خط چین ها نمایانگر سرعت و نقطه چین ها نمایانگر انرژی هستند. دقت کنید که بالاترین سرعت و انرژی حاصل در میانه ی یک شات استرینگ، در فشار حدود ۱۷۰۰psi رخ می دهد. همانگونه که احتمالا انتظار دارید، میزان سرعت و انرژی حاصل در پایان یک شات استرینگ کمی کاهش می یابند.

اما نکته جالب اینجاست که در ابتدای شات استرینگ و در فشار ۲۰۰۰psi نیز این کاهش در سرعت و انرژی مشاهده می شود. علت چیست؟

پاسخ این سوال، زمان دوئل کمتر ولو در در فشار ۲۰۰۰psi و افزایش اندک زمان دوئل با هر بار شلیک ( کاهش تدریجی فشار هوا) می باشد. این پدیده به صورت اتوماتیک رخ می دهد و Self-regulation نام دارد. ضربه چکش ثابت و یکنواخت است. اما هر چه فشار مخزن بالاتر باشد، نیرویی که دهانه ولو را بسته نگه می دارد، بیشتر است. بنابراین باز شدن ولو با ضربه چکش، سخت تر خواهد بود.

 

ضربه چکش یکنواخت ولی زمان دوئل متفاوت؟

در فشار ۲۰۰۰psi میزان زیادی از انرژی ضربه ی چکش، تنها صرف تکان دادن دهانه ی ولو از حالت سکون می شود. میزان کمی از آن برای باز نگه داشتن ولو باقی می ماند. متعاقبا ممکن است ولو زمانیکه ساچمه تنها حدود ۳ اینچ در لوله حرکت کرده ، بسته شود.

با افت فشار به ۱۷۰۰psi، باز شدن دهانه ی ولو نیز آسان تر انجام می شود. در نتیجه انرژی ضربه چکش به اندازه کافی برای ایجاد زمان دوئل وجود دارد. ولو در این حالت ممکن است تا زمانیکه ساچمه ۴ تا ۵ اینچ را در لوله پیموده، باز بماند. در بخش پایانی شات استرینگ و فشار ۱۲۰۰psi، باز شدن دهانه ولو بسیار راحت تر است. در این حالت، ضربه ی چکش می تواند ولو را تا زمانیکه ساچمه حدود ۸ اینچ را پیموده، باز نگه دارد.

اگر به منحنی های انرژی توجه کنید، متوجه موضوع جالبی خواهید شد :

با کاهش فشار مخزن و افزایش زمان دوئل، انرژی باقیمانده ی دهانه Residual muzzle pressure ، افزایش می یابد. این موضوع علت بلندتر شدن صدای سلاح های PCP غیر رگوله در انتهای شات استرینگ می باشد. همچنین علت بهینه تر بودن سلاح در ابتدای شات استرینگ که فشار بالاتر است، می باشد.

آیا چرخش ساچمه موجب صرف انرژی می شود؟

واضح است که پاسخ این سوال “بله” می باشد. اما بسیار کمتر از مقادیری که ممکن است تصور کنید. شتاب گرفتن ساچمه در لوله،  نیروی زیادی می طلبد. در حالیکه علی رغم بالا بودن نرخ چرخش ساچمه (RPM) ، انرژی صرف شده بسیار کمتر می باشد. تاثیر آن در بالستیک داخلی تفنگ های بادی چیست؟

بخش land های خان – نواحی برجسته خان لوله- با زاویه سطحی حدود ۲ الی ۳ درجه قرار دارند. با شتاب گرفتن ساچمه در داخل لوله، خان ها اثر خود را بر روی ساچمه حک کرده و همزمان با سرعت گرفتن ساچمه، شروع به چرخش نیز می کنند.

می توان انرژی صرف شده برای چرخش ساچمه را محاسبه کرد که در این مقاله نمی گنجد. به صورت مفید و مختصر می توان گفت : درصد انرژی مصرف شده آنقدر پایین است که می توان تفاوت در سرعت ساچمه در توئیست های سریع را نادیده گرفت. مقدار زیادی از انرژی، از طریق اصطکاک ساچمه با سطح داخلی لوله از دست می رود. ( به هدر می رود)

دامنه ساچمه های دیابلو به صورتی طراحی شده که با بسط یافتن در داخل لوله، هوای پشت ساچمه را حبس می کند. این امر میزان اصطکاک را مقداری افزایش می دهد ولی در مقایسه با اصطکاک کلی ساچمه که سطح تماس بیشتری با خان ها دارد، ناچیز می باشد.

حداکثر از دست رفتن انرژی با اصطکاک در یک سلاح بادی، زمانی رخ می دهد که اندازه هد ساچمه بزرگ تر از معمول باشد. درسی که می توان از این موضوع گرفت این است که ساچمه ها را برای تطابق بهتر با لوله سلاح خود، سایز ( سورت کردن) کنید.


ترجمه و ویرایش : دکتر امین کر 

تخمین سرعت باد در تیراندازی دقیق

تخمین سرعت باد در تیراندازی دقیق

ارتقای دقت در تیراندازی ، متکی به ارتقای انواع مختلفی از مهارت ها است که یکی از آنها “مهارت بادخوانی” می باشد. خواندن باد نیازمند عنصر “علم” و اندکی شانس برای رسیدن به بهترین نتیجه است. تخمین سرعت باد یکی از فاکتورهای مهم در استفاده از قواعد علمی و ترکیب آنها با تجهیزات بادخوانی است. 

به لحاظ تاریخی، تنظیمات برد (elevation adjustments ) بر پایه بهترین حدس و پیشگیری برای میزان افت گلوله انجام می شده، اما امروزه در تیراندازی دقتی با استفاده از سیستم های اپتیکی مدرن، نرم افزارهای ویژه بالستیک و … ، تنظیمات برد بسیار آسان تر و به صورت قابل توجهی دقیق تر شده است. اما همچنان تخمین و تنظیمات برای windage، می تواند چالشی بزرگ حتی برای بهترین تیراندازان باشد. 

تاثیر باد بر روی گلوله

حین تیراندازی ، گلوله شلیک شده به سمتی که باد جریان دارد کشیده می شود. این نیروی درگ یا مقاومت، حاصل جریان هوایی (باد) است که با سطح گلوله تماس می گیرد و واکنش گلوله برای پایدار کردن خود می باشد. هنگام پرواز گلوله به سمت هدف با سرعتی حدود ۶۰۰ مایل بر ساعت، تغییر جهت وزش باد می تواند تاثیر چشمگیری بر تراجکتوری (خط سیر) گلوله و بنابراین دقت تیراندازی داشته باشد.

هنگام تیراندازی به هدف زمانیکه بادی نمی وزد ( هوای کالم)، برای نشانه روی کافی است که تنظیمات لازم را تنها بر اساس محل هدفی که در پس زمینه می بینید انجام دهید و دوربین را در جهت هدف هم راستا کنید. در این حالت با فرض اینکه چکاندن ماشه ، دهانه لوله را تکان ندهد، گلوله دقیقا به سمت هدفی که نشانه رفته اید، حرکت می کند. اما زمانیکه باد نیز وارد معادله می شود، مجبور هستید تنظیمات دیگری برای آن اعمال کنید. حال سؤال اینجاست که چه کاری می توان برای غلبه بر باد انجام داد؟
یک روش که از آن به عنوان Kentucky Windage یاد می شود، این است که به سادگی به سمت جهت وزش باد نشانه روی کنید. مزیت این روش سادگی ، سهولت و سرعت انجام آن می باشد. روش دیگر استفاده از سیستم های نشانه روی قابل تنظیم با دوربین است. این ابزار ها را می توان به گونه ای تنظیم کرد که علیرغم نگه داشتن هدف در مرکز رتیکل دوربین، دهانه لوله برای جبران انحراف ناشی از باد کمی منحرف باشد.


تخمین سرعت باد

صرفنظر از روشی که استفاده می شود، تیرانداز نیازمند تخمین حدود سرعت باد است تا بر اساس آن بتوان تنظیمات لازم را اعمال کند. مهارت بادخوانی شما با تخمین های نسبتا درست پیشرفت می کند. یکی از روشهای تخمین سرعت باد، استفاده از پرچم های بادنماست. در میادین تیراندازی اوت دور، پرچم های بادنما بین خط تیراندازی و هدف تعبیه می شوند تا تیرانداز بتواند با استفاده از آنها، سرعت باد را تخمین بزند که این نتایج متعاقبا به تنظیمات افقی مورد نیاز برای جبران انحراف ناشی از باد منتهی می شوند.

تخمین سرعت باد با استفاده از پرچم 

استفاده از پرچم، رایج ترین روش مورد استفاده برای تخمین سرعت باد است. پرچمی که در معرض وزش باد قرار می گیرد، طبیعتا همراه با جهت وزش باد از میله پرچم فاصله می گیرد. افزایش سرعت باد موجب افزایش زاویه ای می شود که انتهای پرچم با میله پرچم تشکیل می دهد. با تقسیم این زاویه به عدد ۴ می توان تخمین مناسبی از سرعت باد بدست آورد.

تخمین سرعت باد در تیراندازی دقیق

مثلا اگر زاویه انتهای پرچم با میله ۶۰ درجه باشد، سرعت وزش باد حدودا ۱۵ مایل بر ساعت خواهد بود. چنانچه این زاویه ۹۰ درجه باشد، سرعت باد حدود ۲۲٫۵ مایل بر ساعت خواهد بود. البته این فرمول تنها در صورتی قابل استفاده است که جهت وزش باد از طرفین و یا ساعت ۳ یا ۹ باشد. در صورتیکه جهت وزش باد غیر از ساعت ۳ و ۹ باشد، می بایست نتیجه نهایی برای سرعت باد را در اعداد زیر ضرب کرد :

باد در زاویه ۷۵ درجه ضرب در ۰٫۸۶ –زاویه ۴۵ درجه ، ضرب در ۰٫۷۰ – زاویه ۳۰ درجه ضرب در ۰٫۵۰ و زاویه ۱۵ درجه ضرب در ۰٫۲۵۰ .

به طور مثال بادی که با زاویه ۱۵ درجه به سمت تیرانداز می وزد و زاویه پرچم ۶۰ درجه است :

تخمین سرعت باد در تیراندازی دقیق

تاثیر نوع پرچم در تخمین سرعت باد؟

البته معادلات مذکور بستگی به نوع پرچمی دارد که استفاده می شود. طبیعتا مواد سنگین تر ( موادی که در ساخت پرچم ها استفاده می شود) نیازمند سرعت بالاتری از باد برای انحراف و تشکیل یک زاویه معین، نسبت به مواد سبک تر هستند. بنابراین بهترین کار این است که میزان انحراف گلوله در زاویه معین از پرچم را مشاهده و ثبت کرده و در تیراندازی های آتی، معادلات ریاضی بدست آمده را اعمال کنید.

تخمین سرعت باد در تیراندازی دقیق

تعداد پرچم های مورد استفاده

تعدد پرچم های مورد نیاز در میدان به دو دلیل است، اول اینکه سرعت بادی که در میانه مسیر پرواز گلوله می وزد، بیشترین تاثیر در انحراف گلوله را دارد. دوم اینکه سرعت بادی که در یک قسمت از میدان تیراندازی می وزد، ممکن است با سرعت باد در قسمت های دیگر میدان یکسان نباشد. پس بهترین کار برای تخمین سرعت باد استفاده از ایندیکتور یا بادسنج (wind indicators) به همراه پرچم های بادنما است. به این ترتیب می توانید، شرایط حاکم بر میدان تیراندازی را هر چه بهتر تفسیر کنید. بادسنج ها تخمین قابل قبولی از سرعت باد، صرف نظر از جهت وزش آن را در اختیار تیرانداز قرار می دهند.

 

منبع : 

https://www.killoughshootingsports.com/

مترجم : دکتر امین کر 


یادآوری

در تیراندازی بنچ رست مسافت های کوتاه، استفاده از پرچم های بادنما با اشکالی متفاوت از پرچمی است که در بخش قبلی در مورد آن صحبت شد. در تیراندازی دقیق لانگ رنج معمولا روش های قبلی بسیار کارآمد است. درسته! امیدوارم که گیج نشده باشید! روش های مختلف با ابزار متفاوت و برای رشته های متفاوت استفاده می شوند. تیرانداز بنچ رست همیشه در حال یادگیری است و از تجربیات دیگر تیراندازان نیز استفاده می کند. برای آشنایی بیشتر با بادخوانی و اصول استفاده از بادنما در بنچ رست، مقالات زیر را مطالعه کنید. 



بادخوانی در تیراندازی بنچ رست

بادخوانی در تیراندازی بنچ رست

این مقاله ترجمه بخشی از کتاب Rifle Accuracy با موضوع بادخوانی، نوشته تیرانداز افسانه ای بنچ رست، آقای Tony Boyer است. تونی بویر در بین تیراندازان به افسانه زنده بنچ رست (Benchrest living legend ) معروف است. او بیش از ۳۰ سال است که در تیراندازی بنچ رست فعالیت می کند و عنوان های قهرمانی متعددی در مسابقات انجمن های بنچ رست ایالات متحده و مسابقات قهرمانی جهان کسب نموده است. در این کتاب تجربیات ۳۰ ساله خود در خصوص تیراندازی بنچ رست ۱۰۰ ، ۲۰۰ و ۳۰۰ یارد را به تحریر درآورده است. گرچه خود او می گوید که این کتاب حاوی مطالبی فراتر از بنچ رست صرف بوده و می تواند برای تیراندازان علاقمند به تیراندازی دقیق نیز مفید باشد. 

بادخوانی در تیراندازی بنچ رست

تونی بویر یک افسانه زنده در میان تیراندازان بنچ رست است. او برای چندین دهه با برترین تیراندازان جهان به رقابت پرداخته است و ۱۲ عنوان قهرمانی جهان را به دست آورده و ۱۱ بار عنوان تیرانداز سال بنچ رست ایالات متحده را به دست آورده است. تونی بویر عضو تالار مشاهیر بنچ رست ایالات متحده بوده و بیش از سایر تیراندازان امتیاز کسب نموده است. 

بادخوانی در تیراندازی بنچ رست

بادخوانی و تحلیل عوامل محیطی از جمله موضوعاتی است که همیشه مورد توجه تیراندازان بخصوص بنچ رست بوده است. پیش از این در مقالات  مختلفی نسبت به موضوع بادخوانی پرداختیم. با اینحال تجربیات در این حوزه می تواند برای ما تیراندازان بنچ رست بسیار مفید باشد. بخصوص وقتی این تجربیات از یک تیرانداز با تجربه مثل تونی بویر باشد ، پس با ما همراه باشید. 


بادخوانی

نوشتن این فصل برایم از همه دشوارتر است، زیرا فقط اصول را می‌توان آموزش داد؛ و بسیاری از نکات را باید با تمرین و مشاهده فرا گرفت. همان‌طور که در قسمت تنظیمات پرچم بیان شد، برای درک اثرات باد، باید از پرچم بادنما استفاده کنید. اگر پرچم بادنما ندارید، بخرید؛ یا تا زمانی که بتوانید بادنما تهیه کنید، با تیرک و نوار نقشه‌برداری، چیزی شبیه به آن بسازید.

اگر بتوانید به نحوی، از بالا به مزرعة گندم نگاه کنید (مثلاً اگر روی کفی کامیون بایستید)، پیچیدگی جریان‌های باد را خواهید دید. در یک قسمت، می‌بینید باد از راست می‌وزد، درحالی‌که کمی بالاتر از آن، موجی دیگر از چپ می‌آید. ولی در قسمت کنار آن، گندم‌ها کاملاً راست و بی‌حرکت ایستاده‌اند. اتفاقات زیادی می‌افتد: جریان‌های موجی، ناگهانی، چرخشی، رو به بالا[۱]، رو به پایین[۲]، و هوای آرام. با نگریستن به مزرعة گندم خواهید فهمید که شکل جریان هوا بسیار پیچیده‌تر از آن است که تنها چند پرچمی که روبرویتان نصب شده است بتواند نشان دهد.

تمام چیزهای اطراف شما نوعی بادسنج هستند: ازجمله، حسی که باد بر بدنتان ایجاد می‌کند، چگونگی حرکت چمن‌ها، چگونگی پس‌ و پیش شدن درختان و صدای چرخ‌های بادسنج هنگام سرعت گرفتن. اگر خوب دقت کنید، تعداد علائم هشداری که، از تغییرات وضعیت باد، پیش از وقوع آن‌ها، خبر می‌دهند، کم نیست؛ به‌طوری‌که، حتی فقط نشستن در میدان تیر و توجه کردن به چند پرچم بادنما ممکن است آموزنده‌تر از شلیک‌های پی‌در‌پی باشد. ممکن است اول ببینید بخشی از چمن‌ها شروع به حرکت می‌کنند، سپس نزدیک‌ترین بادنما به آن قسمت،‌ همراه با باد به حرکت درمی‌آید، سپس بادنمای بعدی، و بعدی. شاید ابتدا ببینید یک پرچم بادنما می‌چرخد و می‌چرخد، که نشان جریان گردابی کوچک است. سپس، زمانی که این جریان از آن پرچم دور می‌شود، پرچم دیگری شروع به چرخش می‌کند. شاید ابتدا،‌ نسیمی به صورتتان بخورد، و پس از چند ثانیه، در اولین پرچمِ نزدیک به شما خود را نشان دهد.

بادخوانی در تیراندازی بنچ رست

گاهی پیش می‌آید که یکی از رقبا در فاصله چند سکو آن‌طرف ‌تر، احتمالاً به دلیل تغییر ناگهانی شرایط باد، غافل‌گیر می‌شود، و با صدای بلند فریاد می‌زند! که باعث می‌شود من نیز دست از شلیک بکشم؛ زیرا، همان تغییر وضعیت باد ممکن است تیراندازی من را هم خراب کند.

گستره دید در میدان تیراندازی

بسیاری از رقبا فقط به پرچم‌هایشان توجه می‌کنند. دید آن‌ها «تونلی» است، یعنی توجه آن‌ها به روبرو مانع از تشخیص اتفاقات اطرافشان می‌شود. پرچم‌ها تغییر وضعیت باد را بلافاصله نشان نمی‌دهند، زیرا هر چیزی، حتی یک تکه نوار نقشه‌برداری سبک هم، اینرسی دارد. چرخ‌های بادسنج کمی طول می‌کشد تا به حرکت بیفتند،‌ و پس از آن هم،‌ کمی زمان می‌بَرد تا متوقف شوند؛ تغییرات جهت باد نیز کمی طول می‌کشد تا در پرچم‌ها خود را نشان دهد؛ و خود انسان هم، حتی پس از دیدن تغییرات باد در پرچم‌ها، اندکی بعد عکس‌العمل نشان می‌دهد. اگر بتوانید تغییر وضعیت باد را، پیش از رسیدن آن به میدان تشخیص دهید، زمان بیشتری برای عکس‌العمل خواهید داشت. در این صورت، مثلاً ممکن است تغییرات بادی که به سمتتان می‌آید، پیش از رسیدن به شما،‌ حکم سیگنال «شروع» شلیک را داشته باشد؛ یا برعکس، ممکن است با دیدن بعضی تغییرات باد از دور، متوجه شوید که باید کمی دست نگه دارید یا حتی به‌طورکلی تیراندازی را متوقف کنید.

اولین قدم در بادخوانی این است که بتوان بر گسترة وسیعی از میدان دید تمرکز کرد. دست‌یابی به این مهارت مستلزم تمرین فراوان است،‌ به‌ویژه برای مسابقات که ترشح آدرنالین بالا است و می‌خواهید تمام تیرهایتان را هر چه سریع‌تر شلیک کنید. معمولاً به‌جای تمرکز بر تمام میدان، در نهایت تنها بر هدف و پرچم‌هایی که درست روبرویمان است تمرکز می‌کنیم. گاهی، علی‌رغم این‌که حرکت باد را تشخیص می‌دهیم، باز شلیک می‌کنیم، به این «امید» که شاید گلوله به هدف بخورد. ( دراین رابطه در مقاله بادخوانی در بنچ رست ریم فایر توضیحات بیشتری خواهید داشت) 

بادخوانی زمان تمرین

هنگام تمرین، سه ردیف پرچم نصب کنید: یک ردیف در فاصلة حداقل ۵/۴ تا ۵/۵ متر از سمت راست، ردیف دیگر با همین فاصله در چپ، و ردیف سوم در امتداد هدف. اگر همراه با دوستانتان به میدان تیر بروید،‌ نصب پرچم‌ها آسان‌تر خواهد بود. حتی بهتر است پرچم‌های هشدار را دورتر، مثلاً در فاصلة ۱۰ سکو از هر طرف، نصب کنید؛ زیرا هنگام تمرین، اگر پرچم‌های هشدار در فاصلة دور نصب شده باشند، گسترة تمرکزتان باز می‌شود. اگر خودتان را مجبور کنید که حین مسابقه،‌ تمام میدان را ببینید، همین برتریِ اندک نسبت به رقبا ممکن است به برد شما منجر شود. 

(توجه داشته باشید که این تمرین بادخوانی برای بالا بردن گسترده دید در میدان مسابقه است و در زمان مسابقه باید بادنماهای رقبا در اطراف خود را نیز در نظر بگیرید)

بادخوانی در تیراندازی بنچ رست

حالا باد چگونه حرکت گلوله را تغییر می‌دهد؟ جواب این سؤال تا حد زیادی به تنظیم لوله اسلحه بستگی دارد. اگر لوله اسلحه خوب تنظیم شده باشد، اثر باد را کم می‌کند. ( بارل تیونرها و …) عوامل دیگری مثل شکل و وزن گلوله هم دخیل هستند.

اثر باد در میدان تیراندازی

در این بخش، ابتدا اثر باد را در میدان تیری مشابه تصویر بالا به‌طورکلی توضیح می‌دهم. زمین مسطح است، مانعی در مسیر باد نیست که آن را تغییر دهد، و باد نیز در سمت موافق می‌وزد.

در چنین میدانی، بادی که از زاویة ساعت ۹ به ساعت ۳ می‌وزد، گلوله را به سمت راست و اندکی به پایین منحرف می‌کند. بادی که از زاویة ساعت ۳ به ساعت ۹ می‌وزد گلوله را به سمت چپ و کمی به بالا متمایل می‌کند. دلیل وجود مؤلفة عمودی در این بادهای ناهم‌سو[۱] این است که گلوله هنگام خروج از خان اسلحه در جهت عقربه‌های ساعت می‌چرخد؛ حرکتی تقریباً شبیه به حرکات «اسلایس[۲]» یا «هوک[۳]» توپ گلف، با این تفاوت که در صفحة دیگری رخ می‌دهد.

[۱] Crosswind: بادی که در امتداد حرکت گلوله، چه در جهت یا خلاف جهت آن، نیست. م.

[۲] Slice: نوعی حرکت نامطلوب توپ در بازی گلف، ناشی از ضربة نادرستِ بیش‌ازحد متمایل به راست. 

[۳] Hook: نوعی حرکت قوس‌دار و نامطلوب توپ در بازی گلف، ناشی از زاویة نادرست چوب گلف در لحظة ضربه. 

بادخوانی در تیراندازی بنچ رست

 

اجازه دهید در ادامة بحثِ «باد یک‌دست در میدان تیر»، اثر باد مخالف (Head wind) و موافق (Tail wind) را بررسی کنیم. افت گلوله در باد مخالف نسبت به هوای بی‌حرکت،‌ بیشتر، و این افت در باد موافق، نسبت به هوای بی‌حرکت کمتر است. لطفاً توجه داشته باشید که از اصطلاح «خیز»-lift استفاده نکردم،‌ زیرا نه در باد یک‌دستِ مخالف نه موافق، «خیز» ایجاد نمی‌شود. در هوای ساکن، گلوله‌ها در مسیر خود از دهانة لوله تا هدف،‌ از میان مقداری هوا عبور می‌کنند. در باد مخالف،‌ مقدار این هوا نسبت به مسیر حرکت گلوله بیشتر، و در باد موافق، ‌کمتر است.

بادخوانی در تیراندازی بنچ رست

به بیان ساده می‌توان گفت، مساحتی از سطح گلوله که در برابر باد قرار می‌گیرد، در باد مخالف نسبت به باد ناهم‌سو کمتر است؛ بنابراین، انحراف کلی در باد مخالف کمتر از باد ناهم‌سو است. درنتیجه، مقداری که باد ناهم‌سو با سرعت ۱۶ کیلومتر بر ساعت گلوله را در راستای افقی منحرف می‌کند، بیشتر از مقداری است که باد مخالفی با همان سرعت، گلوله را در راستای عمودی منحرف می‌کند.

 

 

نمودار تاثیر انحراف گلوله در جهت های مختلف باد

از مثال‌های فوق در مورد باد یک‌دست می‌توان نتیجه گرفت که باد در هر جهتی که بوزد، معمولاً برآیندی از مؤلفه‌های عمودی و افقی است. نمودارهای زیر، انحراف گلوله را در بادهایی با سرعت یکسان، اما در جهت‌های مختلف نشان می‌دهند. پرچم‌های متناظر با هرکدام نیز از نمای بالا نشان داده شده است، تا تشخیص جهت باد راحت‌تر باشد.

بادخوانی در تیراندازی بنچ رست

بادخوانی در تیراندازی بنچ رست

بادخوانی در تیراندازی بنچ رست

بادخوانی در تیراندازی بنچ رست

 

استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است.

 


تیراندازی Free recoil در بنچ رست

تیراندازی Free recoil در بنچ رست

تیراندازی بنچ رست آمیزه ای از بکارگیری مهارت و تکنیک های فردی ، تجهیزات و انضباط سختگیرانه است. دستیابی به امتیاز بالا و یا گروه تیر بی نظیر و عالی نیازمند داشتن تجهیزات مناسب و مهارت فردی تیرانداز است. یکی از مهارت های فردی که بر روی امتیاز یا گروه تیر شما تأثیر می گذارد، روش تیراندازی و ماشه کشی است. روشهای زیادی، توسط تیراندازان بنچ رست استفاده می شود که تیراندازی Free Recoil ، یکی از متداول ترین شیوه های ماشه کشی در بنچ رست است. 

در این نوشتار قصد داریم تا تکنیک تیراندازی Free Recoil ( اصطلاحا عقب نشینی آزاد ) را از دیدگاه تیراندازان این رشته بررسی کنیم. تمرکز مقاله بر روی استفاده از این شیوه در بنچ رست ریم فایر و بادی خواهد بود. اما ابتدا نگاهی به این شیوه تیراندازی در بنچ رست سنترفایر خواهیم داشت. تیراندازی Free recoil در بنچ رست سنترفایر ، تکنیک مرسومی بوده و تقریبا بیشتر تیراندازان سنترفایر کلاس های short range مثل ۱۰۰ و ۲۰۰ یارد، از آن استفاده می کنند. 


 

مقاله کوتاهی درباره تیراندازی fee recoil در وبسایت accurateshooters وجود دارد که می تواند به ما کمک کند. در این نوشتار کوتاه سعی شده این تکنیک به صورت ساده و کلی توضیح داده شود. باهم به آن نگاهی خواهیم داشت:

در فروم تیراندازی ما ، یکی از تیراندازان خواسته بود که در مورد تیراندازی به شیوه Free Recoil یا عقب نشینی آزاد توضیحی داشته باشیم. این شیوه یا برخی از انواع آن توسط بسیاری از تیراندازان موفق بنچ رست مسافت کوتاه ( ۱۰۰ و ۲۰۰ یارد) استفاده می شود. با اینحال باید خاطر نشان کنیم که بین شیوه Free recoil کامل و آنچه در واقع می توانید در میدان مسابقه بنچ رست مشاهده کنید، تفاوت وجود دارد.

تیراندازان ممکن است روش های متفاوتی را برای اجرای این تکنیک بکار ببرند. مثلا شانه شان را کمی به قنداق تکیه دهند ، یا انگشت شصت شان را به آرامی پشت گارد ماشه قرار دهند ، کف دست با لمس خفیف قبضه همراه باشد. از نظر فنی، این روش ها دیگرتیراندازی Free recoil کامل نیست. البته این موضوع را باید در نظر بگیرید که هیچ روشی، “بهترین” برای هر کالیبر و سلاحی نیست. شلیک با روش عقب نشینی آزاد و کامل یعنی فقط لمس ماشه و عدم لمس قنداق به هر روشی! برای این کار به تفنگی با بالانس عالی و تنظیم بسیار بهینه رست جلو و کیسه شن و تفنگ بر روی این دو نیاز دارید. همینطور تفنگ باید مجهز به یک دستگاه ماشه حساس باشد!

در ویدئوی زیر، تیرانداز تالار مشاهیر بنچ رست آقای تونی بویر را در حال تیراندازی در تورنمنت Shamrock در سال ۲۰۰۹ مشاهده می کنید. تونی فقط ماشه را لمس می کند، اما او دست راست خود را بروی قنداق برای راهنمایی ( Guidnig) با ملایمت استفاده می کند. اگر اتصال اینترنت خوبی دارید، ویدئو را با کیفیت بالا و به صورت آهسته نگاه کنید.

 

 

 

ویدئوهای بیشتر 

در این دو فیلم از کانال YouTube Rekyyli Ja Riista Recoil and Game ، نحوه شلیک با یک تفنگ اختصاصی بنچ رست مسافت کوتاه را می بینید. به عقب نشینی فوق العاده و در خط مستقیم تفنگ توجه کنید. تفنگ سپس به سمت تارگت باز می گردد، و این کار شلیک به شلیک انجام می شود. در نتیجه، تیرانداز پس از شلیک لازم نیست موقعیت تفنگ را تنظیم کند (غیر از فشار دادن تفنگ به جلو). بنابراین تیرانداز می تواند به سرعت در عرض چند ثانیه از شلیک قبلی ، تفنگ را مسلح و دوباره شلیک کند. رست خوب و عملکرد ثابت و یکنواخت اهرم مسلح کننده ، مانع از تکان خوردن اسلحه و تغییر چیدمان تفنگ می شود.

 

برای رسیدن به تکنیک مناسب تیراندازی به شیوه Free recoil (شلیک آزاد – فقط با فشار دادن روی محافظ ماشه)، تمرین لازم است. البته شما باید یک کیسه شن و رست بسیار خوب داشته باشید و قنداق با شکل هندسی که روی رست و کیسه شن ها به خوبی قرار گیرد. بالانس تفنگ باید روی رست ها عالی باشد. همچنین جعبه مهماتی با قرار دادن گلوله ها ، درست در کنار محل بارگزاری فشنگ، به انجام هر بهتر کار کمک می کند. به عضو انجمن آقای بوید آلن برای یافتن این ویدئوها احترام میگذاریم. بوید به ما گفت: “با دقت تماشا کنید – اینکار به همین صورت که می بینید انجام می شود.” [هشدار : صدای بلند شلیک گلوله – قبل از پخش میزان صدا را کم کنید]

نکات مهم در تیراندازی free recoil

چند نکته در این بررسی قابل تامل است. برای تیراندازی free recoil ، تجهیزات مورد استفاده باید خصوصیاتی داشته باشند که بدون آنها، نمی توان انتظار رسیدن به نتیجه دلخواه را داشت. 

  •  تفنگی با عملکرد خوب و نرم در مسلح سازی و همینطور ماشه قابل تنظیم که با کمترین فشار و ایمن ، 
  •  قنداق بنچ رستی مناسب و هماهنگ با رست ها ،
  • رست جلو و کیسه شن آن و همینطور کیسه شن عقبی مناسب ،

همانطور که در ابتدا گفتم ، قصد ما بررسی استفاده از این شیوه در بنچ رست ریم فایر و بادی است. خصوصیات بالا در همه رشته های بنچ رست چه سنترفایر، چه ریم فایر و بادی تقریبا مشابه است.  به علت وجود عقب نشینی ملموس ناشی از عملکرد مهمات سلاح های گرم در تفنگ های سنترفایر و ریم فایر، این خصوصیات اهمیت بیشتری دارد.

 

آیا تیراندازی free recoil ، مناسب همه کلاس های بنچ رست است؟

نظرات مختلفی در مورد استفاده از این تکنیک مطرح شده است. از تیراندازانی که کاملا موافق تیراندازی به شیوه Free recoil بودند تا تیراندازانی که مخالف استفاده از این شیوه هستند. کسانی که به شکل کاملا آزاد تیراندازی می کنند، حتما از یک قنداق ویژه بنچ رستی با شکل هندسی مناسب ، رست و کیسه شن کاملا سازگار با قنداق استفاده می کنند. تعداد زیادی از تیراندازان در کلاس های مسابقات ARA ، IR50 و WRABF ، تیراندازی Free recoil را به شیوه های مختلفی از نگهداری جزیی توسط دست یا شانه انجام می دهند.

کلاس اسپورتر

بیشتر تیراندازانی که با این شیوه موافق نبودند در کلاس هایی تیراندازی می کنند که امکان ایجاد تغییرات کمتری بر روی تفنگ و قنداق وجود دارد. بخصوص در بنچ رست ریم فایر کلاس اینترنشنال اسپورتر.  برخی تیراندازان با گرفتن قنداق تفنگ در این کلاس امتیازات بهتری کسب کرده و اعتقادی به تیراندازی فری ریکویل نداشتند. در کلاس اسپورتر، استفاده از وزن بالا مجاز نیست (حداکثر ۳٫۸۵۵ کیوگرم) و دوربین با بزرگنمایی بیشتر از ۶٫۵X مجاز نیست. به این دلایل استفاده از قنداق های سنگین و با اشکال هندسی مناسب، سخت تر از دو کلاس دیگر است. در این کلاس تیراندازانی هستند که تفنگ را به صورت کامل می گیرند.  اینکار با گرفتن کامل قبضه ، گرفتن جزیی و پشتیبانی با شانه یا گونه نیز همراه بود.

تیراندازی Free recoil در بنچ رست

در واقع نمی توان یک شیوه یکسان را برای همه توصیه کرد یا استفاده از روش گرفتن تفنگ را نادرست دانست! یادمان باشد که هدف ما رسیدن به دقت و امتیاز بالاست! پس اگر نتایج خوبی با روش فعلی خود می گیریم، نیازی به تغییر روش خود نخواهیم داشت. زمانیکه در مسابقات کاپ جهانی ۲۰۱۷ حضور داشتم، با این کلاس ریم فایر و تفنگ های مورد استفاده تیراندازان در این کلاس از نزدیک آشنا شدم. خیلی از تیراندازان در محدوده قوانین موجود، تغییراتی روی قنداق تفنگ برای تیراندازی فری ریکویل انجام داده بودند. برخی نیز قنداقی اختصاصی برای این کلاس و تفنگ مجزا از دو کلاس دیگر داشتند.

در مسابقات قهرمانی جهان ۲۰۱۹ به علت حضور کامل در روز مسابقات کلاس اسپورتر ، نگاهی دقیق تر به این موضوع داشتم. خیلی از تیراندازان از قنداق و تفنگ ویژه برای این کلاس استفاده می کردند. اینکار به آنها اجازه می داد تا از تیراندازی free recoil استفاده کنند. در بخش بعدی ویدئوهایی از تیراندازی با تفنگ های کلاس اسپورتر را باهم می بینیم. 

نکته مهم! استفاده از تجهیزات و ابزار با خصوصیاتی است که پیش از این برشمردیم ، لازمه تیراندازی به صورت فری ریکویل است. 

 

کلاس های لایت و هوی ورمینت 

 میدان مسابقات بنچ رست ریم فایر و بادی در این دو کلاس، جایی است که شما کاربرد تیراندازی free recoil را به وضوح خواهید دید. بیشتر تیراندازان ریم فایر در این کلاس ها، از تفنگ هایی با قنداق های ویژه و اختصاصی بنچ رست استقاده می کنند. رست ها و کیسه شن ها به درستی و با دقت زیادی بر روی میز چیده می شوند. حرکت تفنگ روی قنداق قبل از مسابقه به دقت آزمایش می شود تا از حرکت مستقیم و رو به عقب آنها اطمینان داشته باشند. به تصاویر بعدی نگاه کنید. 

 

تیراندازی Free recoil در بنچ رست
تیرانداز استرالیایی ملانی فراست در حال تیراندازی با تفنگ کلاس لایت ورمینت ۵۰ متر است. قنداق تفنگ از فیبرکربن و به شکل نامتعارفی ساخته شده است.
تیراندازی Free recoil در بنچ رست
تفنگ ریم فایر ۵۰ متر با بارل تیونر نصب شده بر روی لوله ، تیراندازی به روش فری ریکویل

تیراندازان بنچ رست چه می گویند؟

در زمان حضور در مسابقات کاپ جهانی ۲۰۱۷ و قهرمانی جهان ۲۰۱۹ ، بررسی بر روی تکنیک های تیراندازان بخصوص شرکت کنندگان برتر رقابت ها داشتم. این تیراندازان از بهترین های بنچ رست کشور خود بود ند. تصاویر و ویدئوهایی که در این مقاله می بینید حاصل این بررسی هاست که سعی  کردم در قالب فیلم های آموزشی استفاده شوند. برای آماده سازی این مقاله به صورت مستقیم با تعدادی از تیراندازان بنچ رست، مصاحبه هایی داشتم که در این بخش از مقاله، گزیده هایی از آنها را با شما به اشتراک می گذارم. 

Stuart Elliot

یکی از تیراندازانی که در این رابطه با او صحبت کردم، آقای استوارت الیوت، تیرانداز بنچ رست استرالیایی است. استوارت مدیر وبسایت BRT و یکی از تیراندازان با تجربه در بنچ رست سنترفایر، ریم فایر و بادی و از قهرمانان چندین دوره مسابقات جهانی است. این تیرانداز در زمینه آموزش تیراندازان جدید بنچ رست نیز فعالیت زیادی دارد. تعریفی که او از تیراندازی free recoil داشت :

تیراندازی Free recoil در بنچ رست

تیراندازی free recoil به این معنی است که شما ماشه را “بدون نگهداشتن تفنگ” آزاد می کنید. بدون تماس شانه به قنداق، بدون گرفتن ملایم قبضه، بدون گرفتن پشت گارد ماشه ( اصطلاحا pinch کردن )، تنها انگشتی که ماشه کشی می کند، ماشه را آزاد می کند تا به تفنگ اجازه دهد مستقیم به سمت عقب حرکت کند.

قانون نیوتن را به یاد دارید؟ ” هر عملی یک واکنش برابر دارد! ” بنابراین اجازه دادن به تفنگ برای عقب نشینی آزاد ( فری ریکویل کامل) باعث می شود که امیدوار باشیم که تفنگ بعد از هر شلیک به صورت مشابه و یکسان حرکت کند.

اما چرا در بیشتر اوقات به درستی این اتفاق نمی افتد؟ زیرا تیراندازان مشکلات دیگری را ایجاد می کنند! مثل کیسه شن بی کیفیت یا چیدمان ضعیف و اشتباه رست که منجر به عقب نشینی نامناسب تفنگ می شود.همچنین آزاد کردن نادرست ماشه! اینکار باید کاملا یکسان و مشابه انجام شود و دنبال کردن ماشه (follow through ) بعد از شلیک را داشته باشید.  بسیاری از تیراندازان متوجه نمی شوند که بجای کشش درست ماشه، به ماشه ضربه می زنند مانند زمانی که به دسته یک کنسول بازی ضربه می زنند!


یکی از اشکال تیراندازی Free recoil که بین تیراندازان بنچ رست Small bore بیشتر مرسوم است ، تیراندازی به روش finger pinching می باشد. در این روش ، تیرانداز به مانند زمانی که به صورت فری ریکویل کامل تیراندازی می کند، تنها انگشتی که ماشه را می کشد، بر روی تیغه ماشه قرار می دهدد. تفاوت کار در این است که انگشت شست را به صورت خفیف و ملایم پشت گارد ماشه قرار می دهیم. به این روش اصطلاحا ” Finger pinching” گفته می شود.

یکی از تیراندازان بنچ رست ریم فایر ایالات متحده می گوید : 

« طی دو سال گذشته به این شیوه تیراندازی کرده و باعث شده که سطح امتیازات ش ده برابر شود! این روش شاید برای همه مناسب نباشد ، کما اینکه برخی از دوستانم از آن استفاده کرده ولی موفقیت خوبی نداشتند. بخصوص اگر از قبلا تیرانداز رشته هایی مانند سه وضعیت یا تیراندازی درازکش بوده اید. تیراندازی فری ریکویل به روش Finger pinching برای کسانی که مداومت در این روش دارند ، جواب می دهد! »

 

در عکس زیر، تیرانداز تیم روسیه آقای آلکسی سولداتوف از تکنیک فینگر پینچینگ استفاده می کند. 

تیراندازی Free recoil در بنچ رست

آقای موریس هازارد از تیم انگلستان و قهرمان چندین دوره مسابقات جهانی و اروپا در رشته ریم فایر ۵۰ متر، تیراندازی free recoil و روش فینگر پینچینگ را نشان می دهد.

تیراندازی Free recoil در بنچ رست


Bill Collaros

آقای بیل کالارس رییس سابق WRABF و کاپیتان تیم استرالیا در چندین دوره رقابت های این فدراسیون نیز شیوه تیراندازی خود را به این صورت شرح داد :

 

« در حال حاضر به روش Finger pinching تیراندازی می کنم ، اینکار اجازه عقب نشینی آزاد به تفنگ را می دهد اما با پشتیبانی بسیار جزیی همراه است. من از این شیوه برای هر دو تیراندازی ریم فایر و بادی استفاده می کنم. این کار در تفنگ بادی به اندازه ریم فایر مهم نیست ، اما سعی می کنم برای همه رشته ها و تفنگ ها به یک شکل تیراندازی کنم.»

تیراندازی Free recoil در بنچ رست

در این فیلم نحوه تیراندازی آقای کالارس با تفنگ ریم فایر را می بینید.


Gianpietro Mazzolari

آقای Gianpietro Mazzolari تیرانداز ایتالیایی که عناوین مختلفی در رشته ریم فایر و بادی به صورت انفرادی و تیمی دارد ، در این رابطه می گوید : 

تیراندازی Free recoil در بنچ رست

تفنگ های بادی با مکانیسم استابلایزر مثل اشتایرها و یا والتر ، امکان استفاده از تیراندازی فری ریکویل را دارند. سایر تفنگ ها بدون این مکانیسم (فینورک ها مثل P70 یا مدل ۸۰۰X ) باید کم و بیش در زمان تیراندازی نگه داشته شوند. {تیراندازان ایتالیایی از مدل های فینورک بیشتر از سایر تیراندازان در مسابقات جهانی استفاده می کنند}

در تفنگ های ریم فایر هیچ قانونی وجود ندارد، بستگی به موادی که قنداق ساخته شده و یا امواج هارمونیک حاصل از شلیک بستگی دارد. برای مثال، من دو تفنگ آنشوتز مدل ۲۰۱۳ برای کلاس اسپورتر دارم. یکی از آنها نیاز به تیراندازی free recoil دارد و یکی دیگر تکنیک trigger pinch.  این موضوع برای دو تفنگ والتر مدل KK500 هم که برای کلاس LV و HV دارم نیز صادق است. 


تیراندازی Free recoil در مسابقات

در این بخش چند ویدئو از تیراندازی free recoil و تکنیک های متفاوت از این شیوه را باهم مرور می کنیم. با بازدید از کانال آپارات و یا یوتیوب انجمن تیراندازان بنچ رست ایران، دسترسی به ویدئوهای بیشتری خواهید داشت. لیست پخش ویدئوهای آموزشی شامل کلیپ هایی در خصوص مهارت ها و تکنیک های بنچ رست است.  

 آقای Tomi Korpi تیرانداز فنلاندی ، رییس سابق ERABSF و یکی از تیراندازان بسیار موفق مسابقات WRABF با تفنگ ریم فایر کلاس اسپورتر در حال تیراندازی است. تفنگ برای قرار گیری بروی رست، مجهز به یک قنداق ویژه شده برابر با قوانین کلاس اسپورتر شده است. به حرکت رو به عقب تفنگ دقت کنید.


فیلم بعدی از آقای Jyrki Muotio عضو تیم فنلاند در مسابقات قهرمانی جهان ۲۰۱۹ است. در این فیلم تکنیک تیرانداز و حرکت تفنگ به خوبی قابل مشاهده است. تیرانداز تنها ماشه تفنگ را لمس می کند و تفنگ به نرمی و مستقیم به سمت عقب حرکت می کند. 


آقای Giuseppe Crespi تیرانداز ایتالیایی ، در حال تیراندازی با تفنگ اشتایر چالنج به روش فری ریکویل ، 

برای ورود به کانال آپارات انجمن تیراندازان بنچ رست ایران کلیک کنید.

تیراندازی Free recoil در بنچ رست


آیا تیراندازی free recoil در بنچ رست بادی کاربردی است؟

قطعا این نوشتار کاملی در این رابطه نیست ولی می تواند راهنمای خوبی برای تیراندازانی باشد که به این شیوه از تیراندازی علاقمند هستند و دوست دارند سطح امتیازات خود را بالا ببرند. مهم ترین بخش یادگیری یک مهارت ، آموزش صحیح مهارت و برنامه ریزی مناسب تمرینی همراه با پایداری است. بنابراین رسیدن به نتیجه مطلوب به انگیزه و پایداری شما بستگی دارد. 

توصیه ای که می توانم داشته باشم، این است تیراندازی Free recoil را امتحان کنید! همانطور که قبلا گفتیم ، همه تیراندازان به یک شکل و روش تیراندازی نمی کنند و بسته به تجهیزات مثل شکل تفنگ و قنداق ، نوع رست، اشکال مختلفی از یک تکنیک را بکار ببرند. بنابراین در صورتی که قصد تیراندازی به روش Free recoil را دارید ، ابتدا نگاهی به تجهیزات خود داشته باشید. پاسخ عنوان سوالی این بخش را به شما واگذار می کنم. نترسید و در فصولی که مسابقاتی ندارید و وقت آزاد بیشتری وجود دارد، تکنیک های جدیدی را امتحان کنید. 

ابتدا نگاهی به شیوه استفاده از این تکنیک توسط تیراندازان بنچ رست بادی در مسابقات خواهیم داشت.

در عکس زیر آقای جانسون، تیرانداز آفریقای جنوبی از روش فری ریکویل برای تیراندازی با تفنگ ایرآرمز EV2 استفاده می کند. تفنگ ایرآرمز با یک قنداق بنچ رستی شخصی سازی شده است که امکان تیراندازی به این شیوه را به تیرانداز می دهد. 

تیراندازی Free recoil در بنچ رست

عکس دیگری از کاربرد این شیوه از تیراندازی، توسط Ulla Morisoja از تیم فنلاند با تفنگ اشتایر را می بینید. تیم فنلاند یکی از موفق ترین تیم های شرکت کننده در مسابقات بنچ رست در سطح جهانی هستند. تقریبا همه اعضای این تیم در مسابقات مختلف از شیوه فری ریکویل برای تیراندازی استفاده می کنند. 

تیراندازی Free recoil در بنچ رست

در عکس بعدی، تکنیک finger pinching توسط Sonia Frost از تیم استرالیا را می بینید. تعداد زیادی از تیراندازان استرالیایی از این تکنیک یا فری ریکویل کامل استفاده می کنند. 

تیراندازی Free recoil در بنچ رست

 آقای علیرضا مومن زاده عضو تیم ایران، تیراندازی با تفنگ اشتایر و تکنیک free recoil در مسابقات قهرمانی جهان ۲۰۱۹ آفریقای جنوبی.

تیراندازی Free recoil در بنچ رست

آقای Hein Fromann از تیم آفریقای جنوبی ، تیراندازی فری ریکویل با تفنگ Thomas Air کلاس لایت ورمینت 

تیراندازی Free recoil در بنچ رست

در ادامه صحبت با تیراندازان کشورهای دیگر ، ارسالی با موضوع استفاده از تکنیک فری ریکویل در صفحه فیس بوک wrabf ارسال کردم. بیشتر تیراندازانی که به این ارسال پاسخ دادند ، برای هر دو تفنگ ریم فایر و بادی از تیراندازی فری ریکویل استفاده کرده می کردند. البته شکل های مختلف از تیراندازی free recoil توسط تیراندازان اجرا می شود. در انتهای مقاله، مجموعه ای از تصاویر تیراندازان بنچ رست را برای آشنایی بیشتر شما با روش های استفاده توسط تیراندازان بنچ رست قرار داده ایم. 

تجربیات شخصی تیراندازی free recoil

در این بخش، تجربیات شخصی خود در استفاده از این تکنیک در بنچ رست تفنگ بادی را با شما به اشتراک می گذارم. در کلاس لایت ورمینت از تفنگ ایرآرمز FTP900 استفاده می کنم ، زمانیکه از قنداق اصلی تفنگ همراه با قطعات نصب شده جهت قرار دادن روی رست استفاده می کردم ، تیراندازی به به صورت free recoil یا حتی فینگر پینچینگ نتایج خوبی نداشت (به علت شکل قنداق). اما بعد از ساخت یک قنداق اختصاصی بنچ رست برای این تفنگ ، روش تیراندازی خودم را عوض کردم. نتایج آزمایش دقت در محیط بسته با استفاده از تیراندازی فری ریکویل بهتر از گرفتن قبضه بود. البته با کمی حمایت انگشت شصت ماشه کشی انجام می شود. 

تیراندازی Free recoil در بنچ رست

در کلاس هوی ورمینت از تفنگ اشتایر LG110  استفاده می کنم. این تفنگ به صورت پیش فرض مجهز به استابلایزر است که در این تفنگ برداشته شده است. بنابراین عقب نشینی بیشتری نسبت به اشتایرهای مشابه در زمان شلیک دارد. در طی چند سال گذشته به این نتیجه رسیدم که با استفاده از تکنیک finger pinching و یا فری ریکویل کامل، دقت بهتری از تفنگ های بادی بگیرم ( بستگی به مدل اشتایر و کلاس تیراندازی). در عکس زیر که مربوط به مسابقات قهرمانی جهان ۲۰۱۹ آفریقای جنوبی است ، از تفنگ اشتایر استفاده می کنم. این اشتایر برای این کلاس بهینه شده و برای انتقال ضرب تفنگ بعد از شلیک ، انتهای قنداق با یک قطعه همراستا با رایزر جلویی بالانس شده بود. در این مسابقه من و عضو دیگر تیم، علیرضا مؤمن زاده به همین شیوه تیراندازی کرده و امتیازات خوبی کسب نمودیم.

تیراندازی Free recoil در بنچ رست

 تیراندازی به دو شکل free recoil کاملا آزاد و تکنیک finger pinching را با تفنگ اشتایر کلاس HV در ویدئوهای زیر می بینید :

 

همانطور که آقای Mazolarri تیرانداز ایتالیایی هم گفته بود ، تیراندازی با تفنگ هایی مثل فینورک بائو ۸۰۰ یا مدل های مشابه ، با گرفتن قبضه نتیجه بهتری دارد. به عنوان اولین تفنگ ۴٫۵ کلاس هوی ورمینت ، تجربیاتی با فینورک ۸۰۰ دارم که ممکن برای شما مفید باشد. بیشتر تیراندازان که از این سلاح استفاده می کنند، با گرفتن قبضه عقب نشینی تفنگ را مهار می کنند. شما یا باید تغییراتی بر روی قنداق مدل Alu داشته باشید یا یک قنداق اختصاصی بنچ رست برای تفنگ تهیه کنید. در غیر اینصورت تیراندازی فری ریکویل به یک شکل و دقیق با این سلاح به سختی حاصل می شود.

بعد از چند ماه آزمایش این تفنگ بخصوص در محیط ایندور به نتایجی رسیدیم که منجر به ایجاد تغییراتی بر روی قنداق آن شد. سنگین کردن تفنگ در بخش جلویی با نصب یک قطعه فلزی سنگین در محدوده بالانس تفنگ می تواند برای تیراندازی فری ریکویل کمک کند. بهترین نتایج با تکنیک finger pinching گرفته شد. برای اینکار باید قبضه تفنگ را مانند اشتایر در عکس های قبلی از تفنگ باز کنید. در تصویر زیر می توانید جزییات بیشتری را ببینید.

تیراندازی Free recoil در بنچ رست

تیراندازی Free recoil در بنچ رست

 تفنگ های بادی PCP نیز عقب نشینی جزیی ولی موثر در تغییر محل برخورد پرتابه دارند. اگر به یک محیط بسته دسترسی دارید ، می توانید تفاوت شیوه های مختلف گرفتن قنداق و اشکال متفاوت Free recoil را آزمایش کنید. اینکه شما از این تکنیک استفاده کنید یا نه! به خود شما و نتایج بدست آمده بستگی دارد. اگر نتایج بهتری می بینید چرا از آن استفاده نکنید؟! در پایان ، امیدوارم که این مقاله به شما در خصوص افزایش مهارت ماشه کشی و انتخاب تکنیک درست کمک کرده باشد. لطفا نظر و پیشنهادات خود را با ما در میان بگذارید.  

 

صادق قرنجیکی

عضو تیم بنچ رست IRBRS